Sure Tâhâ — Ayet 95

Kelime Anlamları:

• Hatmuhu (خَطْبُكَ): Senin işin, durumun, halin, derdin, yaptığın şeyin sebebi.
• Sâmirî (السَّامِرِيّ): İsrailoğulları'ndan olup bu isimle anılan, buzağı heykelini yaparak kavmi saptıran kişi.

Tefsir:

Hz. Musa (a.s.), kavminin buzağıya tapma fitnesine düştüğünü görünce önce kardeşi Harun'a (a.s.) yöneldi ve ondan bu durumun izahını istedi. Ardından asıl fitnenin kaynağı olan Sâmirî'ye döndü ve ona şöyle seslendi: "Peki senin derdin ne, ey Sâmirî? Seni bu korkunç işe, bu büyük sapkınlığa iten sebep neydi?"

Bu soru, bir azarlama ve hesap sorma üslubudur. Hz. Musa (a.s.), Sâmirî'nin bu işi neden yaptığını, onu bu kadar büyük bir günaha ve kavmi dalalete düşürecek bir fitneye sürükleyen şeyin ne olduğunu öğrenmek istiyordu. Çünkü Sâmirî'nin yaptığı şey, sadece kendi sapkınlığı değil; bütün bir kavmi Allah'a kulluktan alıkoyan, onları şirke ve putperestliğe sürükleyen büyük bir cinayetti.

Bu ayet-i kerime, hesap gününü ve sorumluluğu hatırlatır. Herkes yaptığından sorgulanacaktır. Özellikle insanları doğru yoldan saptıranlar, bu dünyada da ahirette de çetin bir hesaba çekileceklerdir. Mümin, bu ayetten ders almalı; kendi nefsini sorgulamalı, başkalarını yanlışa sürükleyecek söz ve davranışlardan şiddetle kaçınmalıdır. Çünkü insanları dalalete çağıranlar, kendilerine uyanların günahlarından da pay alacaklardır.

Bu soru aynı zamanda adaletin ve hakkın tecellisidir. Hz. Musa (a.s.), suçluyu ayırt etmiş, fitnenin kaynağını tespit etmiş ve onu sorguya çekmiştir. Bu, yöneticilerin ve önderlerin, toplumda bozulma gördüklerinde asıl sorumluları bulup hesap sormaları gerektiğine dair güzel bir örnektir.