طہ سۈرىسى — ئايەت 96

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• بَصُرْتُ: كۆردۈم، بىلدىم
• قَبْضَةً: بىر چاڭقاي، بىر قولتۇم
• أَثَرِ الرَّسُولِ: پەيغەمبەرنىڭ ئىزى، بۇ يەردە جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامنىڭ ئات قويۇپ كەتكەن ئىزىنى كۆرسىتىدۇ
• فَنَبَذْتُهَا: ئۇنى تاشلىدىم، ئۇنى ئاتتىم
• سَوَّلَتْ: چىرايلىق كۆرسەتتى، زىننەتلىدى

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىسرائىل ئوغۇللىرى مىسىردىن چىققان ۋاقىتتا، ئاللاھ تائالا مۇسا ئەلەيھىسسالامنى تاغقا چاقىرىپ تەۋراتنى ئېلىش ئۈچۈن كەتكەندە، سامىرىي ئىسىملىك بىر كىشى قەۋمنى ئازدۇرۇپ، ئالتۇن زىننەت بۇيۇملىرىدىن بىر موزاي (بۇزاغۇ) ياساپ چىقتى. مۇسا ئەلەيھىسسالام قايتىپ كەلگەندە، ئۇلارنىڭ موزاينى چوقۇنۇش بۇتى قىلىپ ئالغانلىقىنى كۆرۈپ، سامىرىيگە: "ئى سامىرىي! سەن بۇنى قانداق قىلدىڭ؟" دەپ سورىدى.

شۇ چاغدا سامىرىي مۇنداق جاۋاب بەردى: "مەن باشقىلار كۆرمىگەن نەرسىنى كۆردۈم. يەنى مەن جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامنى ئات ئۈستىدە كۆردۈم. ئۇنىڭ ئېتىنىڭ تۇيىقى تەگكەن توپىدىن بىر چاڭقاي ئېلىپ، ئۇنى ئېرىتىلگەن ئالتۇن زىننەتلەرگە تاشلىدىم. شۇنىڭ بىلەن ئۇ موزاي شەكلىگە كىرىپ، ئاۋاز چىقىرىدىغان بىر جەسەتكە ئايلاندى. مېنىڭ نەپسىم بۇ ئىشنى ماڭا چىرايلىق كۆرسەتتى ۋە زىننەتلىدى."

بۇ ئايەتتىن ئالىملار مۇنداق چۈشەنچە ئالىدۇ: سامىرىي ئۆزىنىڭ جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامنى كۆرگەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭ ئىزىدىن توپا ئالغانلىقىنى دەپ، خەلقنى ئازدۇرۇش ئۈچۈن بۇنى باھانە قىلدى. ئەمەلىيەتتە، ئۇنىڭ بۇ قىلمىشى ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە سىنىقى بىلەن بولغان بىر پىتنە ئىدى. ئاللاھ تائالا بۇنى ئىسرائىل ئوغۇللىرى ئۈچۈن بىر سىناق قىلدى، شۇنداقلا ئۇلارنىڭ ئىمانىنىڭ قانچىلىك مۇستەھكەملىكىنى سىنىدى.

بۇ ۋەقەدىن بىز ئۈچۈن مۇھىم ساۋاقلار بار: بىرىنچىدىن، نەپسىنىڭ خاھىشىغا ئەگىشىپ، ئۆزىنىڭ قىلمىشىنى چىرايلىق كۆرسىتىش ئىنساننى ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرىدۇ. ئىككىنچىدىن، ئاللاھ تائالا ھەر قانداق بىر پىتنە ۋە سىناقنى ئۆز ھېكمىتى بىلەن يارىتىدۇ، بۇ ئارقىلىق كىمنىڭ ھەقىقىي مۇئمىن، كىمنىڭ شەككە چۆمگەنلىكىنى ئايرىپ بېرىدۇ. ئۈچىنچىدىن، پەيغەمبەرلەرگە ۋە ئۇلارنىڭ ئەسھابلىرىغا ھۆرمەت قىلىش، ئۇلارنىڭ ئىزلىرىنى ۋە ئەسەرلىرىنى مۇبارەك بىلىش ئىسلام ئەقىدىسىنىڭ بىر قىسمىدۇر.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بىز بۇ ئايەتتىن ئۆگىنىشىمىز كېرەككى، ھەر قانداق بىر ئىشتا ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەش، نەپسىنىڭ خاھىشىغا ئەمەس، بەلكى شەرىئەتنىڭ كۆرسەتمىسىگە ئەمەل قىلىش لازىمدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەر قانداق پىتنە ۋە سىناقلاردىن ساقلىسۇن، ئىمانىمىزنى مۇستەھكەم قىلسۇن، ھەقىقەت يولىدا مۇستەقىم بولۇشىمىزغا ياردەم قىلسۇن. ئامىن.