Toha surasi — Oyat 96

Kalimalarning ma’nolari:

• بَصُرْتُ – men ko‘rdim, angladim, xabardor bo‘ldim.
• قَبَضْتُ قَبْضَةً – bir hovuch (tuproq) oldim.
• أَثَرِ الرَّسُولِ – (Jabroil) alayhissalom otining izi (tuprog‘i).
• فَنَبَذْتُهَا – uni (o‘sha hovuch tuproqni) tashladim, otib yubordim.
• سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي – nafsim menga (bu ishni) chiroyli ko‘rsatdi, vasvasaga soldi.

Tafsir:

Samariy Muso alayhissalomga o‘zining qilgan ishini shunday izohladi: “Men ular (Bani Isroil) ko‘rmagan narsani ko‘rdim. Ya’ni, ular Jabroil alayhissalomni otda ko‘rishmagan edi, lekin men ular dengizdan chiqib, Fir’avn va uning qo‘shini halok bo‘lgan paytda Jabroil alayhissalomni ot minib kelayotganini ko‘rdim. Shunda men uning otining izidan bir hovuch tuproq oldim va uni (o‘sha tuproqni) eritilgan zargarlik buyumlaridan yasalgan buzoq haykaliga tashladim. Allohning izni bilan o‘sha buzoq tanasi bo‘lgan, ovozi (xuvullashi) bo‘lgan tirik jonzotga aylandi. Bu esa Bani Isroil uchun sinov va fitna bo‘ldi. Men bu ishni o‘z ixtiyorim bilan qilmadim, balki nafsim menga bu ishni bezab ko‘rsatdi va vasvasaga soldi, shuning uchun men shunday qildim”.

Foydalar:

• Inson o‘z xatosini tan olishi va yashirmasligi kerak, chunki rostgo‘ylik tavba qilishning boshlanishidir.
• Nafsimiz bizni yomon ishlarga undashi mumkin, shuning uchun har bir ishdan oldin aql va vijdon bilan maslahatlashish lozim.
• Alloh taoloning qudrati buyukdir – U xohlagan narsani O‘z izni bilan mo‘jiza qilib ko‘rsatadi, ammo bu mo‘jizalardan faqat haqiqiy imon egalari saboq oladi.
• Yolg‘on va aldov yo‘li bilan qilingan ishlar oxir-oqibat o‘z egasini sharmanda qiladi, shuning uchun har doim to‘g‘rilik va halollikni tanlash kerak.
• Bu voqea musulmonlarga o‘z nafsini tarbiyalash, uning vasvasalariga qarshi turish va Allohning amriga bo‘ysunish muhimligini o‘rgatadi.