Anbiyo surasi — Oyat 6

Kalimalarning maʼnolari:

• Qarya – shahar, qishloq aholisi.
• Ahlaknoha – biz ularni halok qildik.

Tafsir:

Makkai karramallohu taolo mushriklari Paygʻambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)dan turli moʻjizalar talab qilib, "Agar shu moʻjizalarni keltirsang, biz ham iymon keltiramiz", deyishardi. Alloh taolo ularga xitob qilib, avvalgi ummatlardan misol keltirmoqda: ulardan oldin ham bir qancha shaharlar aholisi oʻz paygʻambarlaridan moʻjizalar talab qilgan edi. Ular talab qilgan moʻjizalar ularga berilgach ham, iymon keltirmadilar, balki yana kufrda davom etdilar. Shuning uchun Alloh ularni halok qildi. Endi Makka mushriklari ham oʻsha avvalgi halok boʻlgan qavmlardan yaxshiroq emaslar. Agar ularga ham talab qilgan moʻjizalari keltirilsa, ular ham iymon keltirmaydilar. Chunki ularning yuragi muhurlangan, koʻzlari haqni koʻrmaydi. Alloh taolo bu ummatni to Qiyomatgacha butunlay halok qilishdan saqlagan, shuning uchun ularning taklif qilgan moʻjizalari keltirilmagan. Agar keltirilsa ham, ular iymon keltirmas edilar.

Foydalar:

1. Moʻjiza talab qilishning oʻzi iymon keltirishga kafolat emas. Qadimgi qavmlar moʻjiza koʻrgan boʻlsalar ham, iymon keltirmadilar va halok boʻldilar. Demak, haqiqiy iymon – koʻngil bilan tasdiq va amal bilan tasdiqlashdir.
2. Alloh taoloning rahmati bu ummatga kengdir – ularni avvalgi ummatlar kabi butunlay halok qilmaslikni iroda qilgan. Bu esa musulmonlar uchun katta neʼmatdir.
3. Inson oʻzidan oldingilarning taqdiridan saboq olishi va oʻjarlik qilmasdan, toʻgʻri yoʻlga kirishi lozim. Paygʻambarlar keltirgan dalillar va hujjatlar yetarlidir, ortigʻini soʻrash shart emas.
4. Bu oyatda moʻminlar uchun tasalli borki, kofirlarning iymon keltirmasligi Paygʻambarimizning (sollallohu alayhi va sallam) daʼvatidagi nuqson tufayli emas, balki ularning oʻzlarining qattiq koʻngilligi va iymondan yuz oʻgirganligi sababidir.