Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 4

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• كُتِبَ عَلَيْهِ — ага жазылды, алдын ала белгиленди, чечилди.
• تَوَلَّاهُ — ага ээрчиди, аны жактады, аны өзүнө башчы кылды.
• يُضِلُّهُ — аны туура жолдон адаштырат.
• يَهْدِيهِ — аны алып барат, багыттайт, жетелейт.
• السَّعِيرِ — күйгөн, тутанган тозок оту.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта кайсар, баш ийбеген шайтан жөнүндө айтып жатат. Ал шайтанга Аллах тарабынан алдын ала чечилип, белгиленип коюлган нерсе — ким ага ээрчип, аны өзүнө жол башчы кылып алса, ал адамды туура жолдон адаштырат. Шайтан адамды акыйкаттан, туура жолдон четтетип, адашууга түртөт. Анан аны күйгөн тозок азабына жетелейт. Бул жерде шайтандын адамды тозокко жетелөөсү — ага күнөөнү, каапырлыкты жана бузукулукту кооз көрсөтүп, ага ээрчүүгө түрткөнү аркылуу ишке ашат. Башкача айтканда, шайтан адамды зордоп тозокко киргизбейт, тескерисинче, өзүнүн азгыруусу менен адамдын өз колу менен тозокко баруусуна себепчи болот. Бул аят инсандарга жана жиндерге болгон эскертүү: шайтанга ээрчүү адамды куткарылууга эмес, кыйроого алып барат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллах Таала ар бир нерсени алдын ала чечип, белгилеп койгон — бул Анын илиминин жана кудуретинин кемелдигин билдирет.
• Шайтандын негизги максаты — адамды туура жолдон адаштырып, тозокко жетелөө. Ошондуктан ар бир момун ага каршы сергек болушу керек.
• Адам өз эрки менен тандайт: ким шайтанга ээрчисе, ал өзүнүн тандоосунун жообун берет. Ислам дини адамды акыл-эс жана эрк менен туура жолду тандоого чакырат.
• Куран адамды коркутуу менен гана эмес, ошондой эле акыйкат жолду көрсөтүү менен да насааттайт. Бул Аллахтын адамзатка болгон мээримин жана адилеттигин көрсөтөт.
• Тозок азабынан кутулуунун жолу — Аллахка ыйман келтирип, Анын буйруктарын аткарып, шайтандын азгырууларынан алыс болуу. Ислам — бул куткарылуу жана бакытка жетүүнүн жолу.