Аль-Хаджж сүресі — Аят 48

1. Сөздердің мағынасы:

• وَكَأَيِّن — «қаншама», «көптеген» дегенді білдіреді.
• أَمْلَيْتُ لَهَا — «оған мұрсат бердім», «уақыт беріп, кешіктірдім» деген мағынада.
• ظَالِمَةٌ — «залым», яғни күпірлік пен қарсылықта болған.
• أَخَذْتُهَا — «оны ұстап алдым», мұнда «азаппен жойдым» дегенді білдіреді.
• الْمَصِيرُ — «қайтатын жер», «соңғы барар орын».

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта өткен қауымдардың тағдырынан ғибрат алуға шақырады. Қаншама ел-қалалар болды, олардың тұрғындары күпірлік пен әділетсіздікке батқан болатын. Аллаһ оларды дереу жазаламай, керісінше мұрсат беріп, уақыт ұзартты. Бұл кешіктіру олардың тәубеге келуі үшін емес, балки сынақ пен азғыру ретінде болды — олар бұған алданып, жазадан қорықпай, бұзақылықтарын жалғастыра берді. Содан кейін Аллаһ оларды қатты азаппен жойып жіберді. Ақыретте де барлық жаратылыстың қайтатын жері — Аллаһтың алды. Ол жерде әркім істеген ісіне қарай әділ жазасын немесе сыйын алады. Бұл аят Мекке кәпірлеріне ескерту ретінде айтылған: олар да осындай ақыбетке тап болуы мүмкін.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Аллаһ Тағала күнәкарларға да мұрсат береді, бірақ бұл олардың жазадан құтылғанын білдірмейді. Бұл — тәубе етуге берілген мүмкіндік.
• Егер адам тәубе етпей, залымдықта қасарысса, Аллаһтың азабы кенеттен келуі мүмкін.
• Барлық адамдардың соңғы барар жері — Аллаһтың алды. Сондықтан әркім өз ісін ойланып, жақсылыққа ұмтылуы керек.
• Бұл аят адамды Аллаһтың әділдігі мен құдіретіне сенуге, сабырлы болуға және күнәдан сақтануға шақырады.
• Ислам діні — әділеттілік пен жауапкершілік діні. Ол адамды жақсылыққа бастап, жамандықтан тыйылуға үндейді.