Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 71

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• سُلْطَانًا — далил, ачык-айкын далил, акылга жана шариятка туура келүүчү далил.
• نَّصِيرٍ — жардам берүүчү, колдоочу, коргоочу.
• الظَّالِمِينَ — залымдар, бул жерде Аллахка шерик кошуучу мушриктер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала мушриктердин адашуусун жана алардын негизсиз иш кылып жатканын баяндайт. Алар Аллахтан башка нерселерге — буттарга, айкелдерге сыйынышат. Бирок Аллах аларга сыйынууга эч кандай далил, эч кандай ачык-айкын далил түшүргөн эмес. Аллах Таала аларга сыйынуунун тууралыгына эч кандай далил бербеген. Ошондой эле алардын бул ишке байланыштуу илими да жок. Башкача айтканда, алар бул ишти илимге жана далилге таянып эмес, тескерисинче, наадандык менен, ата-бабаларынын жолун сокур туурап аткарышкан. Алар өздөрү ойлоп тапкан, Аллахка жалгандан таңуулаган нерселерге эч кандай негиз жок. Эгерде алар акыл менен ойлонушса, анда Аллахтан башка сыйынган нерселердин пайда да, зыян да бере албастыгын түшүнүшмөк. Бирок алар акылдарын иштетпей, сокур ээрчип кетишкен.

Акыретте эсеп-кысап күнү келгенде, мушриктерге эч ким жардам бере албайт. Аларды Аллахтын азабынан коргой турган, азапты тыйып бере турган бир да жардамчы болбойт. Алардын сыйынган буттары да, ата-бабалары да, башка эч ким да аларды куткара албайт. Себеби алар залымдык кылып, Аллахка шерик кошуп, эң чоң күнөөнү — ширкти — кылышкан. Ал эми залымдарга Аллахтын азабынан куткара турган жардамчы жок.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге сыйынуунун илимге жана далилге негизделиши керектигин үйрөтөт. Ислам — илимге, далилге жана акылга таянган дин. Ал эч качан сокур тууроого, наадандыкка чакырбайт.
• Аллахка шерик кошуу — эң чоң залымдык. Ал эми Ислам адамды ушул залымдыктан сактап, жалгыз Аллахка сыйынууга багыттайт. Бул — адамдын акыретте куткарылуусунун жалгыз жолу.
• Акыретте эч кимге жардамчы болбой турганын эскерүү бизди бул дүйнөдө жакшылык иштерди кылууга, Аллахка чын ыкластан сыйынууга түрткү берет.
• Ислам дини бизди акылдуу болууга, ар бир ишти илим жана далил менен жасоого чакырат. Бул — адамдын дүйнөдө да, акыретте да бактылуу болушунун жолу.
• Аллах Таала бизге акыл жана илим берген. Ушул нерселерди колдонуп, туура жолду табуу — биздин милдетибиз. Ислам — бул туура жол, ал эми Аллахка жалгыз сыйынуу — эң чоң бакыт.