سوره حج — آیه 71

معانی کلمات:

• سُلطان: حجّت و برهان روشن.
• ظالمین: مشرکان (به دلیل ظلم به خود و شرک به خدا).

تفسیر آیه:

مشرکان قریش بر شرک خود اصرار میورزند، در حالی که بطلان آن کاملاً آشکار است. آنان معبودهایی را میپرستند که خداوند هیچ حجّت و برهانی در هیچ کتاب آسمانی برای عبادتشان نازل نکرده است. نه از روی علم و آگاهی، بلکه از روی جهل و تقلید کورکورانه از پدرانشان، این راه را برگزیدهاند. آنان هیچ دلیل و مدرکی برای این کار ندارند و صرفاً از روی هوی و هوس و پیروی از گذشتگان، به این شرک روی آوردهاند. در روز قیامت که زمان حسابرسى فرا میرسد، هیچ یاوری برای این ستمگران نخواهد بود که آنان را از عذاب الهی نجات دهد یا از کیفرشان جلوگیری کند.

فواید و پیامهای آیه:

• عبادت و پرستش، تنها شایسته خداست و هر معبود دیگری باید بر اساس دلیل و برهان روشن باشد؛ نه بر اساس تقلید و خرافه.
• جهل و نادانی، هرگز عذری برای شرک و گمراهی نیست؛ انسان باید در مسیر دین، به دنبال علم و یقین باشد، نه پیروی کورکورانه از نیاکان.
• ستمکاران و مشرکان در سختترین لحظات، هیچ پشتیبان و یاوری نخواهند داشت؛ پس عاقلانه آن است که انسان پیش از فرا رسیدن آن روز، به خداوند یکتا پناه آورد و از شرک و گناه دوری کند.
• این آیه نشان میدهد که دین اسلام، دین عقل و برهان است و هرگز پیروی کورکورانه را نمیپذیرد؛ بلکه انسان را به تفکر و تدبر دعوت میکند تا با آگاهی و بصیرت، راه حق را برگزیند.