سوره مؤمنون — آیه 18

معانی کلمات:

• «بِقَدَرٍ»: به اندازه و میزان معیّن و متناسب با نیاز.
• «فَأَسْكَنَّاهُ»: پس آن را ساکن و ثابت گرداندیم (در زمین نگاه داشتیم).
• «ذَهَابٍ بِهِ»: از بین بردن و نابود کردن آن (آب).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه یکی از نشانههای قدرت و رحمت خود را یادآوری میکند و میفرماید: ما از آسمان آبی (باران) را به اندازه معیّن و متناسب با نیاز بندگان نازل کردیم؛ نه آنقدر زیاد که زمین را غرق کند و نه آنقدر کم که نیازها را برآورده نسازد. سپس این آب را در دل زمین جای دادیم و آن را به صورت چشمهها و منابع زیرزمینی در زمین ساکن و پایدار گرداندیم تا بندگان در طول زمان از آن بهرهمند شوند. و ما کاملاً قادریم که این آب را از بین ببریم و آن را از زمین ناپدید کنیم، به گونهای که هیچ اثری از آن باقی نماند و همه موجودات از تشنگی هلاک شوند. این بیان، هم هشدار و هم تهدیدی است برای کسانی که نعمتهای الهی را فراموش میکنند و از یاد خدا غافل میشوند.

فواید و پیامهای آیه:

1. نظم و اندازهگیری در نظام آفرینش: همه نعمتهای الهی بر اساس حکمت و اندازهگیری دقیق است؛ این نشان میدهد که جهان هستی بر پایه علم و تدبیر بیپایان خداوند بنا شده است.
2. قدرت و رحمت الهی: نزول باران و نگهداری آن در زمین، نمادی از رحمت گسترده خداوند است که نیازهای همه موجودات را تأمین میکند.
3. هشدار نسبت به غرور و ناسپاسی: انسان نباید مغرور شود و گمان کند که نعمتها همیشگی است؛ بلکه باید بداند که هر لحظه ممکن است خداوند آنها را سلب کند. این آیه انسان را به شکرگزاری و تواضع در برابر پروردگار دعوت میکند.
4. ایمان به معاد و قدرت خداوند: همانگونه که خداوند قادر بر نابودی آب است، قادر بر زنده کردن مردگان در روز قیامت نیز هست؛ پس این آیه ایمان به معاد را تقویت میکند.
5. اهمیت آب و حفظ آن: این آیه انسان را به اهمیت آب و ضرورت حفظ و استفاده درست از آن توجه میدهد و او را به شکرگزاری از این نعمت بزرگ دعوت میکند.