سوره مؤمنون — آیه 19

معانی کلمات:

• أَنشَأْنَا: پدید آوردیم، آفریدیم و به وجود آوردیم.
• جَنَّاتٍ: باغ‌ها و بوستان‌ها.
• نَخِیلٍ: درختان خرما.
• أَعْنَابٍ: انگورها (درختان انگور).
• فَوَاكِهُ: میوه‌های گوناگون.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان نعمت‌های خود، به یکی دیگر از نشانه‌های رحمت خویش اشاره می‌کند و می‌فرماید: ما به وسیله همان آبی که از آسمان نازل کردیم، برای شما باغ‌هایی از درختان خرما و انگور پدید آوردیم. در این باغ‌ها میوه‌های فراوان و متنوعی برای شما قرار دادیم که از نظر شکل، رنگ و طعم با یکدیگر تفاوت دارند؛ مانند انار، سیب، انجیر و دیگر میوه‌ها. شما از این میوه‌ها می‌خورید و از نعمت‌های آن بهره‌مند می‌شوید. ذکر ویژه خرما و انگور به این دلیل است که این دو میوه، از مهم‌ترین و پرمصرف‌ترین میوه‌های عرب‌زبانان در آن دوران بودند و خداوند با این بیان، بر عظمت نعمت خود تأکید کرده است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. نشانه‌شناسی قدرت الهی: این آیه انسان را به تفکر در آفرینش طبیعت و نظم شگفت‌انگیز آن دعوت می‌کند؛ آبی که بی‌جان است، با قدرت خداوند به مایه حیات و رویش باغ‌های پربرکت تبدیل می‌شود. این خود دلیلی بر عظمت خالق است.
2. شکرگزاری نعمت‌ها: خداوند با یادآوری این نعمت‌های مادی، انسان را به شکرگزاری و توجه به بخشنده این نعمت‌ها فرا می‌خواند تا دل‌ها به سوی او معطوف شود و محبت او در قلب‌ها افزایش یابد.
3. رحمت بی‌پایان الهی: این آیه نشان می‌دهد که خداوند نه تنها نیازهای ضروری بندگان را برآورده می‌کند، بلکه میوه‌های متنوع و لذیذ را نیز برای بهره‌مندی آنان آفریده است. این بیانگر رحمت گسترده و لطف بی‌پایان اوست که شایسته ستایش و سپاس است.
4. دعوت به تأمل در روزی حلال: توجه به این نعمت‌ها انسان را به یاد می‌آورد که روزی‌دهنده واقعی خداست و اوست که از آسمان و زمین روزی می‌فرستد. این امر، ایمان به توکل بر خدا و دوری از نگرانی‌های بی‌مورد را در دل انسان تقویت می‌کند.