Аль-Муминун сүрәсе — Аять 43

Сүзләр аңлатмасы:

• әҗәл — билгеләнгән вакыт, гомер яки һәлакәт өчен билгеләнгән чик.
• тасбикъ — алдан узу, вакытыннан элек килү.
• истикъһар — соңга калу, вакытыннан соң килү.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үзенең кодрәтен һәм һәр эшнең билгеләнгән вакыты булуын хәбәр итә. Һәрбер өммәтнең — ягъни пәйгамбәрләрен ялганга санаган һәм аларга каршы чыккан җәмгыятьләрнең — һәлакәте өчен билгеләнгән бер вакыт бар. Ул вакыт килгәч, алар аны алга да күчерә алмаслар, кичектереп тә тота алмаслар. Ягъни бер генә өммәт тә үзенең әҗәленнән алда һәлак булмый, һәм билгеләнгән вакыт җиткәч, аның артында да кала алмый. Бу — Аллаһы Тәгаләнең тәкъдире, аның хөкеме үзгәрми һәм аның карарын кире каккан кеше булмый. Әгәр аларга вакыт бирелгән икән, бу аларның көче яки хәйләсе аркасында түгел, бәлки Аллаһының рәхмәте һәм мөһлаты (кичектерүе) аркасындадыр. Әмма шул вакыт җиткәч, аларны бернәрсә дә коткара алмый.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Аллаһы Тәгаләнең тәкъдире үзгәрми — һәр эшнең билгеләнгән вакыты бар, һәм бу вакыт килгәч, аны беркем дә кичектерә яки алга күчерә алмый.
• Кеше гомеренең озынлыгы яки кыскалыгы — Аллаһы кулында. Шуңа күрә һәркем вакытыннан файдаланып, изге гамәлләр кылырга ашыгырга тиеш.
• Бу аять кешеләрне тәүбә итәргә һәм Аллаһыга кайтырга өнди, чөнки һәлакәт вакыты килгәнче генә тәүбә кабул ителә.
• Мөэмин кеше Аллаһының кодрәтенә ышана һәм аның хөкеменә риза була, чөнки Аллаһы һәр эштә гадел һәм хикмәтле.