سوره مؤمنون — آیه 43

معانی کلمات:

• تَسْبِقُ: پیشی میگیرد، جلو میافتد.
• أَجَلَهَا: زمان معیّن و سررسیدِ (هلاک یا مرگ) آن امت.
• يَسْتَأْخِرُونَ: تأخیر میکنند، عقب میافتند.

تفسیر آیه:

هیچ امتی از امتهای پیشین که پیامبران خود را تکذیب کردند، نمیتواند از زمان مقرّر و سررسیدِ معیّنِ خود پیشی بگیرد و آن را به تأخیر بیندازد. به عبارت دیگر، هنگام هلاکت و نابودیِ هر قوم و جامعهای، دقیقاً در وقتِ نوشتهشده و معیّنِ الهی فرا میرسد؛ نه لحظهای زودتر و نه لحظهای دیرتر. این سنّتِ قطعی و تغییرناپذیر خداوند است که بر همه امتها جاری میشود، هرچند که آنها با تمام توان و وسایل خود بخواهند از آن بگریزند یا آن را به تعویق بیندازند. این آیه هشدار و اخطاری است به همه کسانی که راه تکذیب و سرکشی را در پیش گرفتهاند که عذاب الهی، حتمی و در وقتِ خودش واقع خواهد شد.

فواید و پیامهای آیه:

• قطعیتِ سنت الهی: هیچ قدرتی در جهان هستی نمیتواند در اراده و تقدیر خداوند تصرف کند یا آن را تغییر دهد. این باور، ایمان به توحید ربوبی را در دل انسان تقویت میکند.
• هشدار به غافلان: انسان نباید مهلت و فرصتی که خداوند به او میدهد را نشانه رضایت یا ضعف بداند؛ بلکه این مهلت، فرصتی برای توبه و بازگشت به سوی خداست.
• عدالت و حکمت الهی: نزول عذاب بر امتهای سرکش در زمان معیّن، نشانهای از عدالت و حکمت بینهایت خداوند است که به هیچکس ظلم نمیکند و برای هر چیزی زمان و اندازهای قرار داده است.
• آرامش برای مؤمنان: مؤمنان با دانستن این حقیقت که باطل سرانجام نابود خواهد شد، دلگرم و مطمئن میشوند و در برابر سختیها و فشارهای دشمنان، صبور و استوار میمانند.