Muminun surəsi — Ayə 43

Sözlərin izahı:

• أُمَّة (ümmət): Bir peyğəmbərə iman gətirən və ya onu yalan sayan camaat, toplum.
• أَجَل (əcəl): Allah tərəfindən təyin edilmiş müddət, vaxt, ölüm və ya məhv olma zamanı.
• تَسْبُقُ (təsbiqu): Qabaqlamaq, önə keçmək.
• يَسْتَأْخِرُونَ (yəstə'xirun): Geri qalmaq, gecikmək.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala buyurur ki, heç bir ümmət — istər haqqı qəbul edən, istər onu yalan sayan — özü üçün təyin olunmuş əcəlini nə qabaqlaya bilər, nə də ondan geri qala bilər. Yəni hər bir toplumun məhv olma, yaxud ölüm vaxtı Allahın əzəli elmində müəyyən edilmişdir və o vaxt gəlib çatdıqda nə bir an tez, nə də bir an gec baş verər.

Bu, Allahın qüdrətinin və hökmranlığının açıq bir dəlilidir. İnsanlar nə qədər güclü, nə qədər varlı, nə qədər hiyləgər olsalar da, Allahın təyin etdiyi vaxtı dəyişdirə bilməzlər. Onların bütün vasitələri, bütün gücləri bu qaçılmaz həqiqət qarşısında aciz qalır.

Ey insan! Bu ayə sənə xatırladır ki, həyatın da bir əcələ bağlıdır. Ömrünün hər anı Allahın izniylə davam edir və bir gün sənin də vaxtın yetişəcək. Buna görə də bu qısa ömrü yaxşı işlərlə, imanla və ibadətlə dəyərləndir. Allahın təyin etdiyi vaxtdan qaçmaq mümkün deyil, amma o vaxta hazırlıqlı olmaq sənin əlindədir.

Bu ayə həm də təsəllivericidir: zalımlar, haqqı yalan sayanlar nə qədər azğınlıq etsələr də, onların da bir sonu var. Allah onlara vaxt verir, amma əcəlləri çatdıqda heç bir güc onları xilas edə bilməz. Bu, mömin üçün böyük bir ümid və əmin-amanlıq mənbəyidir.

Gəl, bu ayənin mənasını qəlbində dərk et: hər şey Allahın əlindədir, vaxt da, ömür də, ölüm də. Sənin vəzifən isə Allaha təvəkkül edib, Onun yolunda sabit qalmaqdır.