Аль-Муминун сүресі — Аят 62

1. Сөздердің мағынасы:

• نُكَلِّفُ (нукаллифу): жүктейміз, міндеттейміз.
• وُسْعَهَا (ус'аһа): оның шамасы, қабілеті, күші жететін мөлшері.
• كِتَابٌ (китаб): жазылған кітап, яғни амалдардың жазылатын кітабы.
• يَنطِقُ (янтықу): сөйлейді, айтады, анық баяндайды.
• بِالْحَقِّ (бил-хаққ): шындықпен, әділдікпен.
• يُظْلَمُونَ (йузламун): оларға әділетсіздік жасалмайды.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала ешбір жанға оның шамасынан, қабілетінен асып түсетін міндет жүктемейді. Яғни, әр адамға ол атқара алатын, күші жететін дәрежеде ғана жауапкершілік жүктеледі. Мысалы, аяқпен тұрып намаз оқуға шамасы жетпеген адам отырып оқиды, ораза ұстауға шамасы жетпеген адам (шариғат рұқсат еткен жағдайда) оразасын ашады. Бұл — Аллаһтың пенделеріне деген мейірімі мен жеңілдігінің көрінісі.

Содан кейін Аллаһ: «Біздің қасымызда әрбір адамның істеген ісі жазылған кітап бар, ол шындықты айтады», — дейді. Бұл кітапта әркімнің жақсылығы да, жамандығы да толық тіркелген. Ол кітап әділдікпен сөйлейді, онда ешбір кемшілік те, артықтық та жоқ.

Ақырында: «Оларға әділетсіздік жасалмайды», — делінген. Яғни, ешкімнің жақсылығы азайтылмайды, ешкімнің жамандығына қосылмайды. Әркім өз ісінің дәл өлшемін алады. Бұл — Аллаһтың абсолютті әділдігінің кепілі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам — жеңілдік діні: Аллаһ пендесіне шамасы жетпейтін нәрсені жүктемейді. Бұл діннің адам табиғатына сай, мейірімді екенін көрсетеді.
• Жауапкершілік әділ бөлінген: Әркім өз қабілетіне қарай сұралады. Бұл адамды үмітсіздікке түсірмейді, керісінше, қолынан келгенінше жақсылық жасауға шақырады.
• Амалдардың жазылуы — әділдіктің кепілі: Жақсылық та, жамандық та есепсіз қалмайды. Бұл адамды жақсылыққа құлшындырып, жамандықтан сақтандырады.
• Аллаһтың әділдігіне сенім: Ешкімге әділетсіздік жасалмайды. Бұл жүректі тыныштандырып, Аллаһтың әділіне сенімді нығайтады.
• Исламға деген құштарлық: Осындай мейірімді, әділ әрі жеңіл дін адамды оған жақындатады, Құранның хикметіне тәнті етеді.