Аль-Муминун сүрәсе — Аять 89

Сүзләрнең мәгънәләре:

• فَأَنَّى — ничек, кайдан, ни рәвешле.
• تُسْحَرُونَ — сез сихерләнәсез, ягъни акылларыгыз бозыла, хакыйкатьтән читкә алып китәсез.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә әйтә: Әгәр син алардан: "Җирдәге һәм күкләрдәге барлык нәрсәләрнең хуҗасы кем?" — дип сорасаң, алар, һичшиксез: "Аллаһыныкы", — дип җавап бирерләр. Бу — аларның үзләре дә инкяр итә алмаган хакыйкать. Алар моны беләләр һәм моңа каршы килә алмыйлар.

Шуннан соң Аллаһы Тәгалә Пәйгамбәребезгә (с.г.в.) әйтергә кушый: "Әгәр сез моны таныйсыз икән, ничек соң сез акылдан язуыгыз? Ничек сез Аллаһыдан башкага гыйбадәт кыласыз? Ничек сез Аның бердәнберлеген танып, әле дә Аңа гыйбадәт кылудан баш тартасыз? Ничек сез үледән соң терелүне инкяр итәсез, ә бит сезнең үзегез дә әйткәнчә, барлык нәрсә хуҗасы — Аллаһы, һәм Ул һәрнәрсәгә кадир?"

Сезнең акылларыгыз сихерләнгән кебек, чөнки сез хакыйкатьне күрә торып та, аны инкяр итәсез. Сезгә хакыйкать ялган итеп күрсәтелә, һәм сез моңа иярәсез. Әгәр дә сез Аллаһының барлыгын һәм Аның кодрәтен таныйсыз икән, ни өчен сез Аның әмерләренә буйсынмыйсыз? Ни өчен сез Аның рәсүленә иярмисез?

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Кешеләрнең табигатендә Аллаһыны тану хисе бар — хәтта мөшрикләр дә, сорасаң, барлык нәрсәнең хуҗасы Аллаһы икәнен таныйлар.
2. Гыйбадәт кылу — Аллаһының бердәнбер хакы, чөнки Ул — барлык нәрсәнең хуҗасы һәм иясе.
3. Акыл белән гамәл арасында аерма булырга мөмкин: кеше хакыйкатьне белә, әмма шуңа буйсынмый — бу — акылның сихерләнүе, ягъни наданлык һәм хактан читкә китү.
4. Тәүхид (Аллаһының бердәнберлеге) — исламның нигезе, һәм моны һәркем үз акылы белән аңлый ала.
5. Дәлилләр һәм мәҗбүриятләр кешене иманга китерә алмый, ә кеше үз ихтыяры белән Аллаһыга буйсынырга тиеш — бу — аның сынавы.