سورت نور — آیت 16

د مهمو کلمو معنا:

• وَلَوْلَا: ولې نه، یا دا چې ولې تاسو نه وویل.
• إِذْ سَمِعْتُمُوهُ: کله چې تاسو دا (افک) واورېده.
• مَا يَكُونُ لَنَا: زموږ لپاره روا نه ده، یا زموږ لپاره ممکن نه ده.
• بُهْتَانٌ: لوی درواغ، هغه تهمت چې پر بل چا اچول کېږي او هغه يې حیران کړي.

تفسیر:

کله چې تاسو د ام المؤمنین حضرت عایشه رضی الله عنها په اړه دا درواغجن تهمت واورېده، نو ولې تاسو سمدستي دا ونه ویل: زموږ لپاره روا نه ده چې داسې خبره په خوله کړو، ځکه دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د کورنۍ په اړه سخته ناپاکه او بې بنسټه خبره ده. تاسو باید د الله تعالی پاکي او تقدیس بیان کړی وای، چې هغه د دې خبرې څخه پاک دی چې د خپل رسول په کورنۍ باندې داسې لوی تهمت ولګول شي. دا چې تاسو دا خبره خپره کړه، دا یو لوی درواغ او ستر تهمت و، چې د هغه چا لپاره چې يې اوري، د حیرانتیا او کرکې سبب ګرځي.

فايدې:

1. دا آیت مومنانو ته دا درس ورکوي چې د هر خبر د اورېدو پر مهال باید عقل او بصیرت وکاروي، او هر هغه خبر چې د شرعي اصولو خلاف وي، سمدستي رد کړي.
2. د مسلمان په ژبه باید د الله تعالی پاکي او تقدیس وي، په ځانګړې توګه کله چې د نیکو او پاکو خلکو په اړه ناسمې خبرې کیږي.
3. دا آیت د لویو ګناهونو څخه د خبرو خپرول منع کوي، ځکه چې د درواغو خپرول د بندې ژبې له امله انسان د ستر عذاب مستحق ګرځوي.
4. مومن باید د هر هغه خبر څخه ځان وساتي چې د بل چا عزت او آبرو ته زيان رسوي، ځکه چې دا د ایمان د کمزورتیا نښه ده.