Sure Nûr — Ayet 16

Kelime Anlamları:

• Ve levlâ: Keşke, olmaz mıydı, hiç olmazsa.
• İz semi'tümûh: Onu işittiğiniz zaman.
• Mâ yekûnü lenâ: Bize yakışmaz, bize yaraşmaz, bizim için söz konusu olamaz.
• Sübhâneke: Seni tenzih ederiz, seni her türlü eksiklikten uzak tutarız.
• Bühtân: İftira, kara çalma, yalan yere suçlama.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, İslâm tarihinde "İfk Hadisesi" olarak bilinen ve münafıkların, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) hanımı Hz. Âişe annemize (r.a.) karşı ortaya attıkları çirkin iftira karşısında müminlerin nasıl bir tavır takınması gerektiğini öğreten ilâhî bir edep dersidir. Allah Teâlâ, bu iftirayı işiten müminlere şöyle buyuruyor: "Bu haberi işittiğiniz anda, keşke hemen şöyle deseydiniz: 'Bizim için bu sözü söylemek asla yakışık almaz, bize yakışmaz. Seni tenzih ederiz ey Rabbimiz! Bu, büyük bir iftiradır, koca bir yalandır!'"

Âyet, müminlere üç önemli dersi birden veriyor: Birincisi, bir Müslümanın dilini ve kalbini her türlü kötü sözden, dedikodudan ve iftiradan koruması gerektiğidir. İnsan, duyduğu her haberi hemen kabul edip yaymamalı, özellikle de müminlerin şeref ve haysiyetini zedeleyecek sözlerden derhal uzak durmalıdır. İkincisi, "Sübhâneke" ifadesiyle Allah'ı tenzih etmek, yani O'nun, Peygamberinin hanımını böyle bir çirkinlikten koruyacağına olan kesin inancı dile getirmektir. Çünkü Allah, peygamberlerini ve onların ailelerini büyük günahlardan korur. Üçüncüsü ise, bu tür bir iftiranın "bühtân-ı azîm" yani çok büyük bir iftira olduğunu haykırmaktır.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet, bizlere ne kadar güzel bir ahlâk dersi veriyor. Bir Müslüman, duyduğu her söze hemen inanmaz, her duyduğunu başkalarına aktarmaz. Hele ki bir müminin, hele ki Allah'ın Resûlü'nün ailesinin şerefine dil uzatmak, en büyük günahlardandır. Bu âyet, bizlere dilimizin ve kalbimizin terbiyesini öğretiyor. İftira ve yalan, insanın kalbini karartan, toplumun huzurunu bozan en büyük felaketlerdendir. Allah Teâlâ, bu âyetle müminlere ne kadar merhametli davranmış, onları bu büyük hataya düşmekten korumuştur. Ne mutlu o kimselere ki, duyduğu her haberi sorgular, doğrusunu araştırır ve dilini kötü sözlerden muhafaza eder. Rabbimiz, bizleri iftiradan, dedikodudan ve mümin kardeşlerinin şerefine dil uzatmaktan muhafaza eylesin. Âmin.