سورت فرقان — آیت 17

د معنا کلمې:

• يَحْشُرُهُمْ: هغه به راجمع کړي (له قبرونو څخه به یې راپورته کړي).
• أَضْلَلْتُمْ: تاسو ګمراه کړل.
• ضَلُّوا السَّبِيلَ: د سمې لارې څخه اوښتي دي، لار یې ورکه کړې ده.

تفسیر:

او هغه ورځه یاد کړه چې الله تعالی به ټول مشرکان او هغه څه چې دوی يې له الله پرته عبادت کول، ټول راجمع کوي؛ که هغه پېری وي، فرښتې وي، عیسی (ع) وي او یا بتان وي. بیا به الله تعالی دغو معبودانو ته وايي، ترڅو د عابدانو پر وړاندې حجت ثابت شي: "آیا تاسو زما دغه بندگان ګمراه کړي وو؟ ایا تاسو دوی ته امر کړی و چې ستاسو عبادت وکړي؟ او یا دوی پخپله له سمې لارې اوښتي وو او ستاسو عبادت يې په خپله خوښه کړی و؟" دا پوښتنه د عابدانو د توبیخ او د دوی د باطل عمل د ښکاره کولو لپاره ده، نه دا چې الله تعالی د معبودانو د ځواب په اړه ناخبره وي؛ بلکه مقصد دا دی چې پر مشرکانو حجت قوي شي او دوی پوه شي چې معبودان يې هېڅ واک نه لري.

د دې آیت څخه ګټې:

1. د قیامت ورځ به د حساب او سوال ورځ وي، او الله تعالی به له عابدانو او معبودانو دواړو څخه پوښتنه وکړي، ترڅو حق ښکاره شي.
2. مشرکان به په قیامت کې د خپلو معبودانو له لوري رد شي، او دا به د دوی لپاره لویه پښیماني وي؛ نو باید انسان په دې ژوند کې له شرکه ډډه وکړي.
3. الله تعالی له خپلو بندگانو سره ډېر مهربان دی، ځکه چې د دوی د ګمراهۍ مسؤلیت يې پر معبودانو اچولی، نه پر هغو بندگانو چې بې خبره وو؛ دا د الله د عدل او رحمت نښه ده.
4. دا آیت انسان ته دا درس راکوي چې د هر عمل مسؤلیت په خپله غاړه دی، او په قیامت کې به له هر چا څخه پوښتنه وشي چې ولې يې دا کار کړی دی.
5. د توحید اهمیت ډېر لوړ دی، ځکه چې شرک د انسان لپاره تر ټولو لوی زیان دی او په قیامت کې به د هغه سزا ډېره سخته وي.