Аль-Фуркан сүрәсе — Аять 19

Сүзләрнең мәгънәләре:

• كَذَّبُوكُم — алар сезне ялганчыга чыгардылар, ягъни сезнең сүзләрегезне инкяр иттеләр.
• بِمَا تَقُولُونَ — сезнең әйткән сүзләрегез аркасында, ягъни аларны Аллаһыдан башка илаһлар дип атаганыгыз өчен.
• صَرْفًا — газапны үзегездән кире кайтару, яки аны бөтенләй булдырмау.
• نَصْرًا — ярдәм, ягъни берәрсенең сезгә ярдәмгә килүе.
• يَظْلِم — үз-үзенә золым кыла, ягъни Аллаһыга ширек кертә.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә мөшрикләргә — аларга хәзерге көндә дә, ахирәттә дә хак булмаган нәрсәләргә табынуларының бушлыгын ачык күрсәтә. Алар дөньяда үзләре табынган нәрсәләрнең — сыннарның, пәйгамбәрләрнең яки башка затларның — аларга бернинди файда китерә алмаганын күрерләр. Кияәмәт көнендә шул табынган затлар алардан баш тартырлар һәм: "Без сезнең безгә гыйбадәт кылуыгызны белми идек, сез безне үзегез уйлап чыгаргансыз", — дип әйтерләр. Шуның өчен Аллаһы аларга әйтә: "Менә хәзер сезнең табынганнарыгыз сезне ялганчыга чыгардылар, сезнең алар турындагы сүзләрегезне инкяр иттеләр. Инде сез газапны үзегездән кире кайтарырга да, ярдәм итәргә дә беркемне дә таба алмассыз. Сезнең кулыгыздан бернәрсә дә килмәс — беркем дә сезне Аллаһының газабыннан коткара алмас".

Аннары Аллаһы Тәгалә мөэминнәргә мөрәҗәгать итеп әйтә: "Ә сезнең арагыздан кем дә булса золым кыла — ягъни Аллаһыга ширек кертә, Аңа башканы тиңдәш итә һәм шул хәлдә үлә — аңа Без бик зур газапны татытырбыз. Бу газап — җәһәннәм уты, аның ачысыннан беркем дә котыла алмас".

Бу аять мөшрикләрнең хәленең ни дәрәҗәдә аянычлы булуын күрсәтә: аларның табынган нәрсәләре аларга ярдәм итми, киресенчә, аларга каршы шаһитлек бирәләр. Ә мөэминнәргә исә ширек кертүдән сакланырга кирәклеге ачыкландырыла.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһыдан башкага табынучы кеше ахыр чиктә үз табынган нәрсәсеннән дә хурлык күрер — ул аны инкяр итәр.
• Кыямәт көнендә беркем дә беркемгә ярдәм итә алмаячак, һәркем үз гамәлләре өчен үзе җавап бирәчәк.
• Ширек — иң олы золым, чөнки ул кешене мәңгелек газапка илтә.
• Аллаһының рәхмәте киң, әмма ширек белән үлүче өчен гафу юк — бу аятьтә ачык кисәтү ясала.
• Мөэмин кеше гомер буе дөрес иманда нык торырга тиеш, чөнки ахыргы нәтиҗә — иман белән үлүгә бәйле.