Furqon surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma'nolari:

• kazzabukum – sizlarni yolg'onchiga chiqardi.
• bimā taqūlūn – sizlarning (u zotlar haqida) aytgan so'zlaringiz tufayli.
• sarfan – (azobni) qaytarish, daf etish.
• nasran – yordam berish, madadga yetishish.
• yazlim – zulm qiladi, ya'ni shirk keltiradi.

Tafsir:

Qiyomat kunida Alloh taolo mushriklarga murojaat qilib, ularning dunyoda o'zlari sig'inib yurgan butlar va avliyolar haqidagi da'volarini rad etadi. Ular (butlar va avliyolar) mushriklarning "bular bizning shafoatchilarimiz" degan so'zlarini yolg'on chiqaradilar va ular bilan aloqasi yo'qligini bildiradilar. Shu o'rinda ularga aytiladi: "Mana, sizlar o'sha sig'inganlaringiz tomonidan yolg'onchiga chiqarildingiz. Endi sizlar na azobni o'zingizdan qaytarishga qodirsizlar, na o'zingizga yordam beradigan biron kimsani topa olasizlar. Sizlar ham, sizlar sig'inganlar ham ojizdirlar – na biror foyda keltirishga, na biror zararni daf etishga qodir emassirlar."

So'ngra Alloh taolo mo'minlarga qaratib: "Sizlardan kim zulm qilsa, ya'ni Allohga shirk keltirsa yoki gunohda davom etib, tavba qilmasdan shu holida o'lsa, unga biz buyuk azobni – jahannam olovini tatitamiz", deydi. Bu azob shirk va kufrning og'ir oqibatidir.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni shirk va kufrdan qattiq ogohlantiradi, chunki qiyomat kuni butlar va avliyolar o'zlariga sig'inuvchilardan butunlay bezabar bo'lib, ularga hech qanday yordam bera olmaydilar.
• Inson faqat Allohga tavakkal qilishi va Ungagina sig'inishi lozimligini o'rgatadi. Yolg'on xudolar hech qachon insonni azobdan qutqara olmaydi.
• Bu oyatda mo'minlarga ogohlantirish borki, ular ham gunoh va shirkdan saqlanishlari kerak. Kimki shirk bilan o'lsa, uning uchun buyuk azob tayyorlangan.
• Allohning adolati va hikmatini eslatadi: har bir zolim o'z qilmishiga yarasha jazolanadi, ammo tavba qilganlarga esa rahmati kengdir.