سوره فرقان — آيت 39

1) لفظن جي معنيٰ:

• وَكُلًّا: ۽ هر هڪ کي (يعني هر انڪار ڪندڙ قوم کي).
• ضَرَبْنَا: اسان بيان ڪيا، مثال ڏنا.
• الْأَمْثَالَ: مثالون، دليلون ۽ نشانيون.
• تَبَّرْنَا: اسان تباهه ڪيو، برباد ڪيو.
• تَتْبِيرًا: مڪمل تباهي، اهڙي بربادي جو ڪو نشان باقي نه رهي.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي انهن قومن بابت ٻڌائي ٿو جن پنهنجي رسولن کي ڪوڙو ڪيو ۽ انڪار تي اڙيون رهيون. الله تعاليٰ فرمايو ته اسان انهن مان هر هڪ قوم لاءِ مثالون ۽ دليلون بيان ڪيون، پنهنجون حجتون ۽ نشانيون واضح ڪيون، ۽ انهن جا عذر ختم ڪيا، ته جيئن اهي ايمان آڻين ۽ سڌي رستي تي هليون. پر انهن سڀني نصيحت ۽ دليلن کي رد ڪيو ۽ انڪار ۾ وڌيڪ ضد ڪيو. ان ڪري اسان انهن سڀني کي سخت عذاب سان مڪمل طور تي تباهه ۽ برباد ڪري ڇڏيو، اهڙي تباهي جو ڪو به نشان باقي نه بچيو. هيءَ سزا انهن جي انڪار، ضد ۽ هٺ جي ڪري هئي، ۽ اهي پنهنجي عملن جو نتيجو پاڻ ڀوڳيائون.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• الله تعاليٰ ڪنهن به قوم کي بيان ۽ دليل کان سواءِ عذاب نه ڏنو، تنهن ڪري انسان کي گهرجي ته هو الله جي نشانين ۽ دليلن تي غور ڪري ۽ انهن کان فائدو وٺي.
• قرآن مجيد ۾ گذريل قومن جا قصا ۽ مثال اسان لاءِ نصيحت آهن، ته جيئن اسان انهن جي غلطين کان بچون ۽ ايمان جي رستي تي ثابت قدم رهون.
• الله تعاليٰ نهايت انصاف وارو آهي؛ هو عذاب کان اڳ پوري طرح سمجهاڻي ۽ دليل ڏئي ٿو، پوءِ به جيڪو انڪار ڪري ته ان جو انجام خراب ئي ٿئي ٿو.
• انڪار ۽ ضد جو نتيجو تباهي ۽ بربادي آهي، جڏهن ته ايمان ۽ فرمانبرداريءَ جو نتيجو نجات ۽ ڪاميابي آهي.
• اسان کي گهرجي ته قرآن جي نصيحتون دل سان قبول ڪريون، ان تي عمل ڪريون ۽ پنهنجي زندگيءَ ۾ اسلام جي تعليمات کي اپنائيون، ته جيئن دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.