سوره فرقان — آیه 6

معانی کلمات:

• أَنزَلَهُ: آن را نازل کرده است (یعنی قرآن را).
• السِّرَّ: پنهان و نهان، آنچه در دل‌ها و غیب است.
• غَفُورًا: بسیار آمرزنده، که گناهان بندگان توبه‌کار را می‌بخشد.
• رَّحِيمًا: بسیار مهربان، که بر بندگان خود رحمت می‌آورد و عذاب را به تأخیر می‌اندازد.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به این کافران که قرآن را ساخته و پرداخته بشر می‌پندارند، بگو: «آن را کسی نازل کرده است که علم و آگاهی او بر تمام پنهان‌های آسمان‌ها و زمین احاطه کامل دارد؛ همان کسی که از رازهای نهفته در دل‌ها و اسرار غیب جهان آگاه است و هیچ چیز از علم او پوشیده نمی‌ماند.» این سخن بدان معناست که قرآن نمی‌تواند ساخته بشر باشد، زیرا محتوای آن چنان عمیق و دقیق است که تنها از سوی آفریدنده‌ای دانا و توانا می‌تواند صادر شود. سپس خداوند برای تشویق آنان به بازگشت و توبه می‌فرماید: «همانا او آمرزنده و مهربان است»؛ یعنی با وجود قدرت کامل بر مجازات فوری شما، به دلیل رحمت و بخشندگی‌اش، در عذاب‌تان شتاب نمی‌کند و درِ توبه را به روی شما باز گذاشته است تا اگر از گناهان خود دست بردارید و به او پناه آورید، شما را بیامرزد و مشمول رحمت بی‌پایانش گرداند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. علم بی‌پایان خداوند: این آیه به ما می‌آموزد که خداوند از همه اسرار و پنهان‌های جهان آگاه است؛ بنابراین هیچ کاری از ما پنهان نمی‌ماند و باید مراقب اعمال و نیات خود باشیم.
2. اعجاز قرآن: قرآن نه ساخته بشر، بلکه وحی الهی است و همین علم فراگیر خداوند، دلیل بر راستی و حقانیت آن است؛ پس باید با دل و جان به آن ایمان آوریم و از دستورهایش پیروی کنیم.
3. رحمت و مهلت الهی: خداوند با وجود قدرت کامل، در مجازات گناهکاران شتاب نمی‌کند و به آنان فرصت توبه می‌دهد. این نشانه محبت و رحمت اوست و ما را ترغیب می‌کند که از این فرصت استفاده کنیم و به سوی او بازگردیم.
4. امید به بخشش: اگر گناهکار باشیم، نباید از رحمت خدا ناامید شویم؛ زیرا او آمرزنده و مهربان است و هر که توبه کند، او را می‌بخشد و مشمول لطف خود قرار می‌دهد.