Аш-Шуара сүрәсе — Аять 111

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әл-әрзәлүн — иң түбән, хур, ятим, фәкыйрь, түбән һөнәр ияләре дигән мәгънәне бирә.

Аять тәфсире:

Нух галәйһиссәламнең кавеме, аңа иман китерүдән баш тартып, мыскыллау рәвешендә әйттеләр: "Сиңа ышаныйкмы һәм сиңа иярчекме? Бит сиңа иярүчеләр — безнең арабыздагы иң түбән, хур кешеләр генә: фәкыйрьләр, хезмәтчеләр һәм түбән һөнәр ияләре. Алар арасында абруйлы, бай, затлы кешеләр юк. Әгәр син чын пәйгамбәр булсаң, сиңа башлардан, зур кешеләрдән ияргән булыр иде", — дип үзләренең тәкәбберлекләрен күрсәттеләр. Алар акыллары белән уйлап карамадылар: дингә дәүләт, байлык түгел, ә ихлас йөрәк һәм хакыйкатькә омтылыш кирәклеген аңламадылар. Нухка ияргән гади кешеләр хакыйкатьне танып, ихлас күңелдән иман китергән иделәр, ә кавемнең байлары һәм затлылары тәкәбберлекләре аркасында хакны кабул итмәделәр.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Диндә кешенең дәрәҗәсе, байлыгы, абруе түгел, ә аның ихласлыгы һәм тәкъвалыгы әһәмиятле. Аллаһ каршында бөеклек — гамәлләрдә һәм иманда.
2. Тәкәбберлек — кешене хакыйкатьтән читләштерә торган иң зур авыруларның берсе. Байлар һәм затлылар үзләрен гади кешеләрдән өстен күреп, пәйгамбәрләргә дә иярмәгәннәр.
3. Ислам динендә бөтен кешеләр тигез — аклы-каралы, байлы-фәкыйре, гарәп һәм гарәп булмаганнар. Хакыйкатькә иярү өчен бернинди дә социаль халәт кирәкми.
4. Гыйлем һәм хикмәт гади кешеләрдә дә булырга мөмкин, ә тәкәббер затлылар акылларыннан мәхрүм калырлар.