Аш-Шуара сүрәсе — Аять 176

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Әйкә — куе, калын җимешле агачлар белән капланган урманлы җир, агачлыклар.
• Әсхәб әл-Әйкә — "агачлык ияләре" яки "урманлы җир халкы", ягъни Шөҗәйб пәйгамбәрнең кавеме.
• Мөрсәлүн — пәйгамбәрләр, Аллаһ тарафыннан җибәрелгән рәсүлләр.

Аять тәфсире:

Әйкә халкы — ягъни куе агачлы, уңышлы җирдә яшәүче кавем — үзләренә җибәрелгән пәйгамбәрләрне ялганга санады. Алар Шөҗәйб галәйһиссәламнең пәйгамбәрлеген инкяр иттеләр. Шөҗәйб аларга Аллаһның берлеген, гыйбадәтнең бары тик Аңа гына булуын өйрәтте, үлчәүләрдә һәм үлчәмнәрдә кимсетмәскә, кешеләрнең малларын киметмәскә кушты. Ләкин алар аның чакыруын кире кактылар. Бер пәйгамбәрне ялганга санау — бөтен пәйгамбәрләрне ялганга санау белән тиң, чөнки аларның барысы да бер үк тәүхид диненә чакырганнар. Шуңа күрә аятьтә "мөрсәлүн" (пәйгамбәрләр) дип күплек формасында әйтелә, гәрчә аларга бер генә пәйгамбәр — Шөҗәйб килгән булса да. Бу аларның Шөҗәйбне инкяр итүләре белән бөтен пәйгамбәрләрне дә инкяр итүләрен күрсәтә.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Бер пәйгамбәрне ялганга санау — аның аша килгән бөтен динне һәм барлык пәйгамбәрләрне инкяр итү белән бер, чөнки аларның чакырулары бер — тәүхид.
• Аллаһ үз рәсүлләрен төрле кавемнәргә аларның телендә һәм шартларына ярашлы рәвештә җибәргән, ләкин хак дин берүк — Аллаһка гына гыйбадәт кылу.
• Пәйгамбәрләрне инкяр итүче кавемнәр, нинди генә көчле һәм бай булсалар да, Аллаһ ґәзабыннан котыла алмаганнар — бу безгә Аллаһның кодрәтен һәм гаделлеген искә төшерә.
• Ислам динендә һәр пәйгамбәргә ышанырга тиешбез, берсен аерып ялганга санау яки аеру — иманның камилсезлеге.