Аш-Шуара сүрөсү — Аят 176

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• كَذَّبَ — «жалганга чыгарды», «ишенбеди».
• أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ — «Айканын ээлери», башкача айтканда, «бак-дарактуу жердин (калың токойлуу аймактын) жашоочулары». «Айка» деген сөз калың өскөн, бири-бирине аралашып кеткен бак-дарактарды билдирет.
• الْمُرْسَلِينَ — «пайгамбарларды», «элчилерди».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Айканын ээлери — калың бак-дарактуу жерде жашаган коом — өздөрүнө жиберилген пайгамбар Шуайбды (алайхи-с-салам) жалганга чыгарышты. Алар анын алып келген чакырыгын четке кагып, ага ишенишпеди. Бирок алар жалгыз Шуайбды гана эмес, жалпы эле пайгамбарларды алып келген чындыкты, бүткүл элчилик жолун четке каккан болушту. Себеби баары бир эле булактан — Аллахтын жалгыздыгына чакырган бирдиктүү чакырыктан келип чыккан. Ошондуктан алардын Шуайбды жалганга чыгарышы бардык пайгамбарларды жалганга чыгаргандай эсептелди.

Шуайб (алайхи-с-салам) аларга: «Аллахтан коркпойсуңарбы? Силердин шерик кошууңар жана күнөөлөрүңөр үчүн Аллахтын азабынан корккула. Мен силерге Аллах тарабынан жиберилген ишеничтүү элчимин, мага вахий кылынган нерсени коргоп-сактап жеткирүүчүмүн. Аллахтан корккула жана менин чакырыгыма моюн сунгула, туура жолго түшөсүңөр. Мен силерди Аллахка ишенүүгө чакырганым үчүн силерден эч кандай сыйлык, акы сурабаймын. Менин сыйлыгым баарынын Раббиси болгон Аллахтын Өзүнөн гана», — деп айтты.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала пайгамбарларды ар кайсы элдерге жиберип, аларды эч качан жардамсыз, далилсиз калтырган эмес. Бул — Аллахтын пенделерине болгон мээрим-ырайымынын белгиси.
• Бир пайгамбарды жалганга чыгаруу — жалпы эле пайгамбарлык жолун четке кагуу менен барабар. Ошондуктан чындыкты четке каккан адам өзүнүн гана эмес, жалпы чындыктын каршысына турган болот.
• Пайгамбарлар эч качан дүйнөлүк пайда, акы же сыйлык үчүн чакырган эмес. Алардын жалгыз максаты — адамдарды туура жолго баштоо, аларды Аллахтын азабынан куткаруу. Бул алардын чын ыкластуу, таза ниеттүү экендигин көрсөтөт.
• Аллахтан коркуу — ар кандай жакшылыктын башаты. Ким Аллахтан коркпой, өзүнүн акыл-эсине гана таянса, ал акырында адашууга дуушар болот.
• Ислам — адамды Аллахка жакындатуучу, аны дүйнө жана акырет бактысына жеткирүүчү жол. Бул жолдун чакыруучулары — пайгамбарлар — эч качан өздөрүнө пайда көздөгөн эмес, тескерисинче, адамдардын жакшылыгын гана каалашкан. Ошондуктан Исламдын чакырыгы — ыкластуу, таза жана адамзаттын кызыкчылыгына багытталган чакырык.