Şüəra surəsi — Ayə 176

1) Bəzi sözlərin izahı:

• Əshabül-Əykə: “Əykə” ərəbcə “sıx, bir-birinə keçmiş ağaclıq” deməkdir. “Əshabül-Əykə” isə bu ağaclıqda yaşayan camaatı bildirir. Bu, Şüeyb peyğəmbərin (əleyhissəlam) göndərildiyi xalqdır.
• Mürsəlin: “Mürsəl” sözünün cəmidir; Allah tərəfindən göndərilmiş peyğəmbərlər deməkdir.
• Təkzib: Yalanlamaq, yalan saymaq, qəbul etməmək mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə buyurur ki, sıx ağaclıqlar diyarında yaşayan Əykə əhalisi özlərinə göndərilən peyğəmbəri — Şüeyb əleyhissəlamı — yalançı saydılar. Onlar onun gətirdiyi haqqı qəbul etmədilər, çağırışını dinləmədilər və beləliklə, təkcə öz peyğəmbərlərini deyil, əslində bütün peyğəmbərlərin gətirdiyi eyni əsası — tək Allaha imanı və doğru yolu — yalanlamış oldular. Çünki bütün peyğəmbərlər eyni mənbədən gələn eyni həqiqəti təbliğ edirlər; birini yalanlamaq, hamısını yalanlamaq deməkdir.

Şüeyb əleyhissəlam qövmünü Allaha şərik qoşmaqdan və pis əməllərdən çəkindirərək onları Rəbbinə yönəlməyə dəvət etdi. Onlara xatırlatdı ki, o, Allahın göndərdiyi bir elçidir və vəhy olunanı qoruyub onlara çatdıran bir etibarlı xəbərçidir. O, qövmündən heç bir mükafat, mal-dövlət və ya şəxsi mənfəət istəmirdi; onun mükafatı yalnız aləmlərin Rəbbi olan Allahın yanındadır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, haqqı yalanlamaq insanı böyük ziyana aparır. Allahın göndərdiyi yol göstəricilərinə qulaq asmaq, onları düşünmək və qəlbimizi onlara açmaq isə nicat yoludur. Hər bir peyğəmbər insanları yalnız Allaha qulluq etməyə, yaxşılığa və ədalətə çağırmışdır. Bu çağırışa qulaq asan kəs əslində özünə yaxşılıq etmiş olur; ondan üz çevirən isə özünə zərər verir.

Ey insan! Bil ki, sənə gələn bu Quran da əvvəlki peyğəmbərlərin gətirdiyi həqiqətin davamıdır. Onu oxu, mənasını dərk et və qəlbinin dərinliyində onun nuruna yer aç. Çünki doğru yol, sülh və əbədi xoşbəxtlik yalnız Allaha yönəlməkdə və Onun göndərdiyi hidayətə tabe olmaqdadır.