سوره شعراء — آيت 176

1. لفظن جي معنيٰ:

• أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ: ”ايڪه“ جو مطلب آهي گهاٽو ۽ گھايل وڻن وارو باغ يا ٻيلو. ”اصحاب الايڪه“ يعني انهن وڻن واري ڀر وارا ماڻهو، جن کي ”اصحاب الايڪه“ چيو وڃي ٿو.
• كَذَّبَ: ڪوڙو ڪيائون، رد ڪيائون، نه مڃيائون.
• الْمُرْسَلِينَ: موڪليل رسولن کي، يعني الله جا نبي ۽ رسول.

1. تفسير:

الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته انهن ماڻهن، جيڪي گهاٽن وڻن واري باغ واري علائقي ۾ رهندا هئا، پنهنجي نبي حضرت شعيب عليه السلام کي ڪوڙو ڪيو ۽ کيس رسالت جي دعويٰ ۾ نه مڃيائون. حضرت شعيب عليه السلام کين الله جو پيغام پهچايو ته الله کان ڊڄو، شرڪ ۽ گناهن کان بچو، ۽ منهنجي دعوت کي قبول ڪريو، ڇاڪاڻ ته آءٌ الله جو موڪليل رسول آهيان ۽ الله جي وحيٰ جو نگهبان آهيان. پر انهن ماڻهن سندس دعوت کي رد ڪري ڇڏيو. جڏهن ڪنهن قوم پنهنجي نبي کي ڪوڙو ڪيو، ته اهو ئي سمجهيو وڃي ٿو ته انهن سڀني رسولن جي دعوت کي ڪوڙو ڪيو، ڇاڪاڻ ته سڀ نبي هڪ ئي پيغام سان آيا هئا، يعني الله جي توحيد ۽ عبادت جو پيغام. حضرت شعيب عليه السلام پنهنجي دعوت تي ڪو به اجر يا بدلو نه گهريو، سندس اجر صرف الله جي ذمي تي هو.

1. فائدا ۽ نصيحتون:

• نبي ۽ رسولن جي دعوت کي رد ڪرڻ ۽ کين ڪوڙو ڪرڻ وڏو گناه آهي، جنهن جي نتيجي ۾ قومون تباهه ٿيون.
• سڀ نبي هڪ ئي پيغام سان آيا هئا، تنهنڪري هڪ نبي کي ڪوڙو ڪرڻ سڀني رسولن کي ڪوڙو ڪرڻ جي برابر آهي.
• الله جي نبي ۽ رسولن جي دعوت ۾ ئي دنيا ۽ آخرت جي ڀلائي آهي، ان کي قبول ڪرڻ ۾ ئي نجات آهي.
• نبي ۽ رسول پنهنجي دعوت تي ڪو به اجر نه ٿا گهرن، اهي صرف الله جي رضا لاءِ دعوت ڏين ٿا، تنهنڪري اسان کي گهرجي ته انهن جي دعوت کي دل سان قبول ڪريون ۽ ان تي عمل ڪريون.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ گذريل قومن جا قصا بيان ڪري ٿو ته جيئن اسان انهن مان سبق حاصل ڪريون ۽ الله جي نبي ۽ رسولن جي دعوت کي رد نه ڪريون، پر ان تي ايمان آڻيون ۽ نيڪ عمل ڪريون.