Аш-Шуара сүресі — Аят 176

1. Сөздердің мағынасы:

• كَذَّبَ — өтірікке шығарды, жалған деп таныды.
• أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ — "Әйке" иелері. "Әйке" дегеніміз — бір-біріне жақын өсіп тұрған қалың ағаш, яғни тоғайлы жер. Бұл — Шұғайып пайғамбар (ғ.с.) жіберілген қауымның мекені.
• الْمُرْسَلِينَ — жіберілген елшілер, пайғамбарлар.

1. Аяттың тәпсірі:

Тоғайлы жерді мекендеген қауым өздеріне жіберілген Шұғайып пайғамбарды (ғ.с.) өтірікке шығарды. Олар оны жалғанға шығару арқылы жалпы алғанда барлық пайғамбарларды жалғанға шығарғандай болды. Себебі барлық пайғамбарлар бір-бірімен үндес, бір тәухидке шақыратын біртұтас дінмен келген. Бір елшіні өтірікке шығару — сол арқылы жіберілген барлық елшілерді жоққа шығарумен тең.

Шұғайып (ғ.с.) оларды Аллаһтан қорқуға, ширктен және күнәлардан тыйылуға шақырды. Ол өзінің Аллаһ тарапынан жіберілген елші екенін, Аллаһтың уахи еткенін адал жеткізіп, сақтайтынын айтты. Оларды Аллаһтың азабынан қорқып, өзінің шақырған тура жолын ұстануға үндеді. Сондай-ақ ол өзінің бұл шақыруы үшін ешқандай сый-ақы сұрамайтынын, оның сыйы тек әлемдердің Раббысы Аллаһтың үстінде екенін білдірді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Пайғамбарлардың бірлігі: Барлық пайғамбар бір Аллаһқа сенуге шақырған. Біреуін өтірікке шығару — бәрін жоққа шығару. Бұл Исламның барлық пайғамбарлар арқылы жалғасқан біртұтас дін екенін көрсетеді.
• Пайғамбарлардың адалдығы: Шұғайып (ғ.с.) сияқты елшілер Аллаһтың уахиын толық жеткізіп, оны сақтады. Олар халықтан ешқандай ақы сұрамады, тек Аллаһтың разылығын көздеді. Бұл — Исламның шынайы әрі пәк дін екенінің дәлелі.
• Тәухидтің маңызы: Аят адамдарды ширктен және күнәлардан тыйылып, жалғыз Аллаһқа құлшылық етуге шақырады. Бұл — адам баласын құтқаратын жалғыз жол.
• Қорқыныш пен үміт: Аят Аллаһтың азабынан қорқуды және Оның рақымына үміттенуді үйретеді. Өтірікке шығарушылар ақыретте зиянға ұшырайды, ал иман келтіріп, бойсұнғандар мәңгілік бақытқа жетеді.
• Исламның қарапайымдылығы мен айқындығы: Шұғайып (ғ.с.) халықты тура жолға шақырды, оларға ешқандай ауыртпалық жүктемеді. Ислам — адамның табиғатына сай, жеңіл әрі айқын дін. Ол адамды құтқаруға, бақытқа жеткізуге бағытталған.