Аш-Шуара сүрөсү — Аят 5

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• ذِكْرٍ (зикир): Эскертүү, насаат, эске салуу. Бул жерде Курандын аяттарын билдирет.
• مُحْدَثٍ (мухдас): Жаңыдан түшүрүлгөн, бөлүк-бөлүк болуп жаңыдан келген. Куран бүтүндөй бир жолу эмес, окуяларга жараша бөлүнүп түшкөн.
• مُعْرِضِينَ (мугризин): Жүз буруп кетүүчүлөр, кабыл албай, көңүл бурбай, четке кагуучулар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына бул каапыр, пайгамбарды жалганга чыгарган адамдарга Ырайымдуу Аллах тарабынан Курандан жаңы аят, жаңы эскертүү келген сайын, алар ага жүз буруп, кабыл албай, четке кагып, кулак салбай коюшту. Аллах аларга Өзүнүн бирдигин, пайгамбарынын чындыгын далилдеген ачык-айкын белгилерди, буйруктарды жана тыюуларды камтыган вахийди бөлүк-бөлүк кылып түшүрүп турду. Бирок алар мунун баарына көңүл бурбастан, өздөрүнүн каапырлыгына, каршы чыгуусуна бекем туруп, акыйкатты угуудан жана ага ишенүүдөн баш тартышты. Алардын мындай кылыгы акыйкатты кабыл алууга тоскоол болгон текебердигинин жана өжөрлүгүнүн айкын далили болду.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Курандын тирүүлүгү жана үзгүлтүксүз келиши: Аллах Таала Куранды адамдарга акырындык менен, бөлүк-бөлүк кылып түшүргөн. Бул анын жүрөктөргө терең сиңишине, ой жүгүртүүгө ыңгайлуу болушуна жана ар бир окуяга жараша жооп беришине мүмкүндүк берген. Бул – Аллахтын пенделерине болгон чоң мээрими жана камкордугу.
• Акыйкаттан жүз буруунун коркунучу: Аят каапырлардын Куранга болгон мамилесин сыпаттайт. Алар акыйкат келген сайын андан качып, жүз бурушкан. Бул бизге эскертүү: акыйкатты укканда ага кулак салып, кабыл алуу – ыймандын белгиси. Ал эми текеберлик жана өжөрлүк менен жүз буруу – адашуунун жолу.
• Куран – дайыма жаңы жана тирүү булак: Куран аяттары канчалык көп түшсө да, ар бири адамга жаңы рухий азык, жаңы багыт берет. Ал эч качан эскирбейт, тескерисинче, ар бир окуганда жаңы маанилер ачылат. Бул – Курандын кереметтүүлүгүнүн бир көрүнүшү.
• Ырайымдуу Аллахтын ысымынын мааниси: Аятта «الرَّحْمَٰن» (Ар-Рахман – Ырайымдуу) ысымынын келтирилиши терең мааниге ээ. Аллах Куранды Ырайымдуулук менен түшүрүп, адамдарды туура жолго чакырат. Бирок адамдар бул чакырыкты четке какса, өздөрүнө зыян кылат.
• Ыймандуу болууга чакырык: Бул аят бизди Куранга кулак салууга, аны окуп-үйрөнүүгө жана ага ылайык амал кылууга чакырат. Куран – Аллахтын бизге болгон сүйүүсүнүн жана жетекчилигинин булагы. Аны кабыл алуу – бакыттын жана туура жолдун ачкычы.