سوره نمل — آیه 32

معانی کلمات:

• «الْمَلَأُ»: اشراف، بزرگان و ریشسفیدان قوم.
• «أَفْتُونِی»: به من نظر و رأی بدهید، مرا راهنمایی کنید.
• «قَاطِعَةً»: تصمیمگیرنده، فیصلهدهنده.
• «تَشْهَدُونِ»: حاضر شوید، در مجلس من حضور یابید و گواهی دهید.

تفسیر آیه:

ملکه سبا پس از دریافت نامه حضرت سلیمان (علیهالسلام) و مشورت با اطرافیان، در اینجا خطاب به بزرگان و اشراف قوم خود میگوید: «ای بزرگان و سران قوم! در این کار مهم که برای من پیش آمده است، نظر و رأی خود را ابراز کنید و مرا راهنمایی نمایید. من هرگز تصمیمی را بدون حضور شما و مشورت با شما اجرا نمیکنم و هیچ کاری را به تنهایی فیصله نخواهم داد.»

او با این سخن، نشان داد که به رأی و مشورت بزرگان قوم خود احترام میگذارد و نمیخواهد بدون همفکری آنان، تصمیمی بگیرد که ممکن است عواقب سنگینی برای کشورش داشته باشد. این جمله بیانگر تدبیر، خردمندی و دوراندیشی او در اداره امور مملکت است؛ زیرا او با این کار، هم دلهای مشاوران خود را به دست آورد و هم از تجربه و اندیشه آنان بهره مند شد.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت مشورت در تصمیمگیریها: این آیه به زیبایی نشان میدهد که حتی یک پادشاه قدرتمند نیز نباید بدون مشورت با خردمندان و اهل نظر، دست به تصمیمات مهم بزند. مشورت، رمز موفقیت در اداره امور فردی و اجتماعی است.
2. تواضع در برابر خرد جمعی: ملکه سبا با وجود قدرت و جایگاه والای خود، در برابر مشاورانش تواضع کرد و نظر آنان را بر نظر خود مقدم شمرد. این درس بزرگی است که انسان هر چقدر هم دانا و توانا باشد، نباید از رأی دیگران بینیاز باشد.
3. احترام به اهل رأی و مشورت: اسلام به شدت بر مشورت تأکید کرده و آن را از صفات مؤمنان دانسته است. این آیه نشان میدهد که حتی در حکومتهای غیراسلامی نیز مشورت، رمز پیروزی و پیشرفت است.
4. تدبیر و دوراندیشی در برابر بحرانها: ملکه سبا با این روش، فرصتی برای اندیشیدن و بررسی همه جوانب به دست آورد و توانست تصمیمی عاقلانه و صلحآمیز بگیرد که از جنگ و خونریزی جلوگیری کرد. این درس مهمی است که در مواجهه با مشکلات، باید با آرامش و مشورت، بهترین راه را برگزینیم.