Ан-Намль сүресі — Аят 32

1. Сөздердің мағынасы:

• الْمَلَأُ: ақсүйектер, абыздар, беделді адамдар, ел басқарған ықпалды топ.
• أَفْتُونِي: маған пікір айтыңдар, кеңес беріңдер, дұрыс жолды көрсетіңдер.
• قَاطِعَةً أَمْرًا: бір істі түпкілікті шешіп, соңына дейін жүзеге асырушы.
• تَشْهَدُونِ: қасымда болып, куә болып, пікірлеріңді білдірулерің.

1. Түсіндірмесі:

Бұл аятта Саба патшайымы Билқис өзінің ақсүйектері мен беделді адамдарына сөз сөйлеп, маңызды мәселеде олармен ақылдасқаны баяндалады. Ол: «Уа, ақсүйектер мен ел ағалары! Мына ісімде маған дұрыс бағытты көрсетіңдер, пікірлеріңді айтыңдар. Мен қандай да бір істі сендерсіз, сендердің қатысуларыңсыз және кеңестеріңсіз жалғыз өзім шешіп, түпкілікті тоқтам жасаған емеспін», – деді. Яғни ол билік иесі бола тұра, өз бетінше шешім қабылдамай, елдің пікірін тыңдап, ақылдасуға шақырды. Бұл – көсемнің әділдігін, кеңесуге берілгендігін және халқының пікіріне құрметпен қарайтынын көрсететін ізгі қасиет. Сондай-ақ бұл іс-әрекет арқылы ол өз халқының көңілін жұмсартып, олардың қолдауына ие болуды көздеді.

1. Алынатын пайдалы қорытындылар:

• Маңызды істерде ақылдасу, кеңес алу – иман мен парасаттың белгісі. Бұл адамды қателіктен сақтайды және жауапкершілікті бөліседі.
• Билік пен басшылық иелері өз бетінше әміршілдік танытпай, халықтың пікірін тыңдауы керек. Бұл әділдік пен ізгі басқарудың үлгісі.
• Ақылдасу барысында әдепті сөйлеу, адамдарды құрметтеу, олардың пікіріне мән беру – ислам қоғамының ізгі қасиеттерінен.
• Ислам діні кеңесуге, бірлесіп шешім қабылдауға шақырады. Бұл – қоғамды нығайтып, ынтымақты арттыратын игі амал.
• Адам баласы өз ісінде тек өзіне сеніп қалмай, басқалармен ақылдасып, Алланың разылығы үшін әділ шешім қабылдауға ұмтылуы керек.