سوره نمل — آیه 31

معانی واژگان:

• «أَلَّا تَعْلُوا»: یعنی برتری نجویید و تکبر نورزید.
• «مُسْلِمِینَ»: به معنای فرمانبرداران و تسلیمشدگان در برابر خداوند.

تفسیر آیه:

این بخش از نامه سلیمان علیهالسلام به ملکه سبأ است که در آن، او را از سرکشی و تکبر بازمیدارد و به تسلیم شدن در برابر فرمان خداوند دعوت میکند. سلیمان علیهالسلام در این عبارت کوتاه اما رسا، دو نکته اساسی را بیان میدارد: نخست اینکه ملکه و قومش نباید در برابر دعوت به حق، برتریجویی کنند و گردنکشی نمایند؛ زیرا تکبر و برتریطلبی از صفات ناپسندی است که انسان را از پذیرش حقیقت بازمیدارد. دوم اینکه از آنان میخواهد که با ایمان و اخلاص، بهسوی او بیایند و در برابر خداوند تسلیم شوند؛ یعنی اسلام را بپذیرند و از شرک و بتپرستی دست بردارند. این دعوت، نه بر اساس قدرت و سلطهگری، بلکه بر پایه هدایت و رستگاری است؛ چرا که سلیمان پیامبر خدا بود و هدفش نجات مردم از گمراهی و رساندن آنان به راه راست بود. او از ملکه سبأ میخواهد که با اختیار و آگاهی، به توحید و یگانگی خداوند بازگردد و از عبادت خورشید که نشانه جهل و گمراهی است، دست بکشد.

فواید و پیامهای آیه:

• تکبر و برتریجویی، مانع بزرگ پذیرش حق و هدایت است؛ انسان متواضع، آماده شنیدن سخن حق و پیروی از آن است.
• دعوت به اسلام، دعوتی آمیخته با مهربانی و حکمت است و هدف آن، سعادت و رستگاری انسانهاست، نه تحمیل قدرت.
• تسلیم شدن در برابر خداوند، نشانه ایمان واقعی است و انسان را از بندگی غیر خدا آزاد میسازد.
• این آیه میآموزد که رهبران و دعوتگران به حق، باید با زبان نرم و استدلال روشن، مردم را به توحید و اطاعت از خداوند فراخوانند و از هرگونه خشونت و تحقیر بپرهیزند.