سوره نمل — آیه 60

معانی کلمات:

• حَدَائِقَ: باغ‌ها و بوستان‌ها.
• ذَاتَ بَهْجَةٍ: دارای زیبایی و شکوهی که چشم را خیره می‌کند و دل را می‌آفریند.
• یَعْدِلُونَ: منحرف می‌شوند و (دیگران را) هم‌طراز و همسان (خدا) قرار می‌دهند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، مشرکان را مورد خطاب و سرزنش قرار می‌دهد و با بیانی پرسشی و توبیخ‌آمیز، آنان را به اندیشه و تأمل دعوت می‌کند. می‌فرماید: آیا معبودانی که شما می‌پرستید و شریک خدا قرار می‌دهید، بهترند یا کسی که آسمان‌ها و زمین را بدون نمونه و الگوی قبلی آفرید؟ او همان کسی است که از آسمان برای شما باران نازل کرد و به وسیله آن، باغ‌هایی پر از زیبایی و طراوت رویاند؛ باغ‌هایی که شکوفه‌ها و درختانش مایه شادی و نشاط بیننده است. این شما نبودید که توانستید درختان آن را برویانید؛ بلکه این خداوند بود که با قدرت بی‌پایان خود، آب را از آسمان فرستاد و زمین را به وسیله آن زنده کرد. پس آیا هیچ معبودی همراه خداوند است که چنین کارهایی انجام داده باشد؟ هرگز! هیچ معبودی با او نیست و او در این آفرینش‌ها یار و شریکی ندارد. اما این مشرکان، قومی هستند که از راه حق و حقیقت منحرف شده‌اند و از روی ظلم و جهل، مخلوقات ناتوان را با خالق توانا برابر می‌دانند و آن‌ها را در عبادت و بزرگداشت، شریک خدا قرار می‌دهند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. شناخت قدرت بی‌پایان خداوند: آفرینش آسمان‌ها و زمین و نزول باران و رویش گیاهان، نشانه‌های روشنی از قدرت و حکمت الهی است که انسان را به تفکر واداشته و ایمان او را به خالق یکتا تقویت می‌کند.
2. بیداری فطرت: این پرسش‌های قرآنی، فطرت پاک انسانی را بیدار می‌کند تا در برابر عظمت آفرینش، سر تعظیم فرود آورد و تنها خداوند را شایسته عبادت بداند.
3. نعمت‌های الهی، زمینه‌ساز شکرگزاری: باران و گیاهان و باغ‌های زیبا، نعمت‌هایی هستند که خداوند برای زندگی و لذت بندگانش فراهم کرده است؛ این نعمت‌ها باید انسان را به شکرگزاری و اطاعت از خداوند وادارد، نه به شرک و ناسپاسی.
4. بطلان شرک: این آیه به زیبایی نشان می‌دهد که معبودان دروغین هیچ نقشی در آفرینش و روزی‌رسانی ندارند و تنها خداوند است که سزاوار عبادت و پرستش است.