Naml surasi — Oyat 69

Kalimalarning ma'nolari:

• سِيرُوا – yuring, sayohat qiling.
• عَاقِبَةُ – oxiri, oqibati, natijasi.
• الْمُجْرِمِينَ – jinoyatchilar, gunohkorlar, (bu yerda) Payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarganlar.

Tafsir:

Ey Muhammad! Shu qayta tirilishni inkor etuvchi mushriklarga ayting: "Yer yuzida sayohat qilinglar va o'zingizdan oldin o'tgan jinoyatchi qavmlarning oxiri qanday bo'lganini ko'zingiz bilan ko'ring!" Ular o'z Payg'ambarlarini yolg'onchiga chiqarib, qayta tirilishni rad etgan edilar. Alloh ularni shu kufrlari tufayli halok qildi – ba'zilarini suvga g'arq qildi, ba'zilarini qattiq shamol bilan yo'q qildi, ba'zilarini esa yer yutdi. Ular o'z qudrati va kuchiga suyanib, Allohning azobidan qochib qutula olmadilar. Endi ularning vayron bo'lgan diyorlari, xarobaga aylangan uylari sizlarga ibrat va saboq bo'lsin. Agar sizlar ham ular kabi Payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarsangizlar, Alloh sizlarni ham xuddi ularni halok qilganidek halok qiladi. Bu – sizlarga qarshi ogohlantirish va tahdiddir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat Allohning odil ekanini va jinoyatchilarni albatta jazolashini ko'rsatadi. Bu – mo'minlarga taskin, gunohkorlarga esa ogohlantirishdir.
2. Tarixdan ibrat olish – insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi. O'tmishdagi halok bo'lgan qavmlarning taqdiri haqida o'ylash inson qalbini yumshatadi va uni gunohlardan qaytaradi.
3. Yer yuzida sayohat qilish va Allohning qudratini, o'tgan ummatlarning asarlarini kuzatish – insonning iymonini mustahkamlaydi va unga dunyoning o'tkinchi ekanini eslatadi.
4. Bu oyatda Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam)ning ummatiga rahm-shafqati namoyon bo'ladi – ularni azob tushishidan oldin ogohlantirib, tavba qilishga chorlamoqda.
5. Allohning jazolashi shoshilinch emas, balki muhlat berishi – Uning rahmati kengligidan dalolatdir. Ammo muhlat tugagach, azobni hech narsa qaytara olmaydi.