سوره قصص — آیه 42

معانی کلمات:

• لَعْنَةً: خواری، رسوایی، دوری از رحمت خداوند.
• مَقْبُوحِین: زشت‌شدگان، کسانی که با سیاهی چهره و زشتی صورت (در قیامت) ظاهر می‌شوند و از رحمت الهی رانده شده‌اند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از ذکر سرنوشت فرعون و قومش در آیات پیشین، در این آیه می‌فرماید: ما آنان را در همین دنیا، علاوه بر عذاب‌هایی که به آنان رساندیم (مانند غرق شدن در دریا)، با خواری و رسوایی و لعنت خود همراه کردیم؛ به طوری که نامشان تا ابد با ذلت و نفرین همراه است و هیچ‌کس جز به بدی از آنان یاد نمی‌کند. این لعنت و دوری از رحمت، تنها به دنیا محدود نمی‌شود، بلکه در روز قیامت نیز آنان از زشت‌رویان و رانده‌شدگان از درگاه الهی خواهند بود؛ چهره‌هایشان سیاه و دیده‌هایشان کبود است و در عذاب جاودانه گرفتار می‌مانند. این کیفر، نتیجه‌ی تکبر، ظلم و سرکشی آنان در برابر فرمان‌های خداوند و آزار رساندن به بندگان صالح اوست.

فواید و پیام‌های آیه:

1. سنّت الهی در یاری مظلومان: خداوند هرگز ستمگران را بدون کیفر نمی‌گذارد؛ چه در دنیا و چه در آخرت. این آیه مایه‌ی دلگرمی مظلومان و هشدار به ظالمان است که عاقبتِ ظلم، خواری و رسوایی است.
2. اهمیت ترک گناه و تکبر: فرعون و قومش به دلیل تکبر و گردنکشی در برابر حق، به این سرنوشت دچار شدند. پس انسان باید از هرگونه سرکشی در برابر فرمان‌های الهی بپرهیزد.
3. یاد آخرت و دوری از غرور: کسانی که در دنیا به قدرت و ثروت خود می‌نازند و دیگران را خوار می‌شمارند، باید بدانند که در قیامت، عزت و خواری واقعی آشکار می‌شود و تنها تقوا ملاک برتری است.
4. رحمت الهی برای مؤمنان: در مقابل لعنت و خواری دشمنان خدا، مؤمنان صالح از رحمت و کرامت الهی برخوردارند؛ پس شایسته است که بندگان، همواره در مسیر بندگی و اطاعت گام بردارند تا از این رحمت بی‌نهایت بهره‌مند شوند.