Аль-Касас сүресі — Аят 75

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• ﴿وَنَزَعْنَا﴾ — «Біз шығардық, әкелдік» деген мағынада.
• ﴿شَهِيدًا﴾ — «куәгер» дегенді білдіреді, бұл жерде әр үмметтің пайғамбары.
• ﴿هَاتُوا﴾ — «әкеліңдер, көрсетіңдер» деген бұйрық мағынасында.
• ﴿بُرْهَانَكُمْ﴾ — «дәлелдеріңді, айғақтарыңды» дегенді білдіреді.
• ﴿ضَلَّ﴾ — «жоғалды, жойылды, кетті» деген мағынада.
• ﴿يَفْتَرُونَ﴾ — «өтірік ойдан шығаратын, жала жабатын» дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Қиямет күні Алла Тағала әрбір үмметтен олардың ішінен бір куәгерді — яғни сол үмметке жіберілген пайғамбарын — шығарып, алдыға қояды. Ол пайғамбар өз үмметінің дүниедегі істеріне, олардың Аллаға серік қосқанына және пайғамбарларды өтірікке шығарғанына куәлік етеді. Содан кейін Алла Тағала сол қарсы шыққан үмметтерге: «Әкеліңдер дәлелдеріңді! Аллаға серік қосқандарыңның, пайғамбарларды өтірікке шығарғандарыңның дәлелі қайда?» — дейді. Сол сәтте олардың барлық сылтаулары мен дәлелсіз уәждері таусылып, қолдары байланып қалады. Олар Алланың әділ үкімінің алдында дәрменсіз екендерін мойындайды. Сонда олар шынайы құқықтың, яғни ақиқаттың тек Аллаға тән екенін, Оның жалғыз құдай екенін және Оның ешбір серігі жоқ екенін біліп, мойындайды. Ал дүниеде олар өздері ойдан шығарып, Аллаға серік қосып, жалған тәңірлер жасаған нәрселерінің бәрі сол сәтте жоғалып, ешбір пайда бермейді. Оларға көмек те, қорғау да болмайды, керісінше, сол жалған сенімдері өздеріне зиян болып, тозаққа апарады.

1. Осы аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала әрбір үмметке пайғамбар жіберіп, ақиқатты жеткізген. Бұл — Алланың әділдігі мен рақымының көрінісі.
• Қиямет күні әркім өз ісіне куәгер табады, сондықтан дүниеде жақсылыққа ұмтылып, жамандықтан сақтану керек.
• Аллаға серік қосу, жалған тәңірлерге сену — ақыретте ешбір пайда бермейтін, тек зиян әкелетін іс.
• Ақиқат тек Аллаға тән. Оған шүбәсіз сену, Оны жалғыз деп білу — иманның негізі.
• Өтірік пен жаладан, дәлелсіз сенімдерден аулақ болу — мұсылманның мінезі.
• Осы аят адамды ойландырып, Алланың алдында жауап беретінін еске салып, иманға және игі істерге шақырады.