Аль-Касас сүресі — Аят 88

1. Сөздердің мағынасы:

• وَلَا تَدْعُ — шақырма, дұға етпе, яғни құлшылық қылма.
• إِلَٰهًا آخَرَ — басқа тәңірді, басқа құдайды.
• هَالِكٌ — жоқ болатын, құрып кететін, өтпелі.
• وَجْهَهُ — Оның Өзі, Оның жүзі, яғни Аллаһтың қадір-қасиетіне лайықты Өзінің барлығы.
• الْحُكْمُ — билік, үкім, шешім.
• تُرْجَعُونَ — қайтарыласыңдар, тірілтіліп Оған қайтасыңдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта адамдарды тек Өзіне ғана құлшылық етуге шақырады. Ол былай дейді: «Аллаһпен бірге басқа тәңірге дұға етпе, құлшылық қылма». Өйткені шынайы құлшылыққа лайықты тек Аллаһ қана. Одан басқа ешбір тәңір жоқ. Бұл — таухидтің, яғни Аллаһтың бірлігін мойындаудың негізі.

Содан кейін Аллаһ бүкіл жаратылыстың өтпелі екенін хабарлайды: «Әрбір нәрсе жоқ болады, тек Оның жүзі ғана қалады». Яғни осы дүниедегі барлық нәрсе — адамдар, жануарлар, өсімдіктер, тіпті көктер мен жер — бір күні жойылады. Ал Аллаһ мәңгілік, Ол ешқашан жоқ болмайды. Бұл аятта Аллаһтың «Уәжһ» (Жүзі) сипаты да бекітіледі, ол Аллаһтың ұлылығы мен кемелдігіне лайықты түрде түсініледі.

«Оған үкім беру тән» — яғни билік, шешім қабылдау, әмір ету тек Аллаһтың қолында. Ол қалағанынша үкім етеді, екі дүниеде де Өз құдіретін жүзеге асырады.

«Және Оған қайтарыласыңдар» — бұл өлгеннен кейін қайта тіріліп, Аллаһтың алдында есеп беру үшін жиналатындықтарың туралы хабар. Әркім өз ісіне сай жауап береді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят Аллаһтың бірлігін, Одан басқа тәңір жоқтығын анық білдіреді. Бұл — иманның ең негізгі тірегі.
• Барлық нәрсенің өтпелі екенін, тек Аллаһтың мәңгілік екенін еске салады. Бұл адамды дүниеқұмарлықтан сақтандырып, ақыретке дайындалуға шақырады.
• Билік пен үкімнің тек Аллаһқа тән екенін білдіреді. Сондықтан адам тек Оған сеніп, Одан көмек сұрауы керек.
• Әркімнің Оған қайтатынын, яғни қиямет күні есеп беретінін ескертеді. Бұл адамды жақсы істер істеуге, жамандықтан сақтануға тәрбиелейді.
• Аят адамды Аллаһқа шынайы құлшылық етуге, Оны жалғыз деп білуге, Оған ғана жалбарынуға бағыттайды. Бұл — исламның мәні, әрі жүректі тыныштыққа, өмірді мәнділікке жетелейтін жол.