سوره عنکبوت — آيت 2

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• أَحَسِبَ: ڇا گمان ڪيو؟ ڇا خيال ڪيو؟ (هي استفهام انڪاري ۽ توبيخ لاءِ آهي)
• يُتْرَكُوا: ڇڏي ڇڏيا وڃن، آزاد ڇڏيا وڃن
• أَن يَقُولُوا: صرف اهو چوڻ تي ته
• آمَنَّا: اسان ايمان آندو
• لَا يُفْتَنُونَ: انهن کي آزمائش ۾ نه وجهيو ويندو، امتحان نه ورتو ويندو

2) تفسير:

ڇا ماڻهن اهو سمجهيو آهي ته اهي صرف زباني طور "اسان ايمان آندو" چوڻ سان ئي ڇڏي ڏنا ويندا ۽ انهن کي ڪا آزمائش ۽ امتحان ۾ نه وجهيو ويندو؟ اهو خيال بلڪل غلط آهي. الله تعاليٰ جو اهو طريقو ناهي ته رڳو دعويٰ کي قبول ڪري ڇڏي. هر ايمان جي دعويٰ ڪندڙ کي لازمي طور تي آزمائش مان گذرڻو پوندو آهي، ته جيئن ظاهر ٿئي ته سندس ايمان سچو آهي يا رڳو زبان جو واعدو هو. مشڪلاتون، تڪليفون ۽ تڪليفون اينديون آهن ته جيئن مؤمن جي صبر ۽ سچائي جي پرک ٿئي. جيڪڏهن ڪو شخص رڳو دعويٰ ڪري ۽ ڪنهن به آزمائش کي منهن نه ڏئي، ته اهو ئي ثابت نه ٿيندو ته سندس ايمان ڪيترو مضبوط آهي. اهڙي طرح الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهن کي آزمائش ذريعي ئي سندن درجو بلند ڪري ٿو ۽ سندن ايمان کي پاڪ ڪري ٿو. جڏهن الله تعاليٰ ڪنهن ٻانهي سان محبت ڪري ٿو ته ان کي آزمائشن جو نشانو بڻائي ٿو، ته جيئن اهو صبر ۽ ثابت قدمي سان انهن تڪليفن کي برداشت ڪري ۽ الله جي ويجهو ٿئي.

3) فائدا ۽ سبق:

• ايمان رڳو زبان سان چوڻ جو نالو ناهي، پر ان ۾ دل جي تصديق ۽ عمل جي پابندي شامل آهي.
• الله تعاليٰ پنهنجي مؤمن ٻانهن کي آزمائش ۾ وجهي ٿو ته جيئن سندن سچائي ظاهر ٿئي ۽ سندن درجا بلند ٿين.
• آزمائشون ۽ تڪليفون مؤمن لاءِ رحمت جو سبب بڻجن ٿيون، ڇاڪاڻ ته اهي گناهن کي معاف ڪرڻ ۽ درجن کي وڌائڻ جو ذريعو آهن.
• جيڪو شخص آزمائش ۾ صبر ڪري ٿو، ان کي الله تعاليٰ جو خاص قرب ۽ محبت حاصل ٿئي ٿي.
• قرآن مجيد اسان کي سيکار ٿو ته دنيا ۾ آرام ۽ سک جو گهر ناهي، پر آخرت جي ڪاميابي لاءِ محنت ۽ صبر جي ضرورت آهي.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان پنهنجي ايمان تي قائم رهون ۽ آزمائشن ۾ الله تي ڀروسو رکون، ڇاڪاڻ ته هر مشڪل سان گڏ آساني به آهي.