Аль-Анкабут сүрөсү — Аят 4

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَمْ (ам): «Же болбосо» деген маанидеги байламта; бул жерде мурунку сүйлөмгө каршы коюу үчүн келген.
• حَسِبَ (хасиба): «Ойлоду, эсептеди, күттү» дегенди билдирет.
• يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ (яъмалуна-с-саййиат): «Жаман иштерди кылышат» — бул жерде күнөөлөрдү, анын ичинде ширкти да камтыйт.
• يَسْبِقُونَا (ясбикуна): «Бизден озуп кетишет, Бизден кутулушат» дегенди билдирет; башкача айтканда, Аллахтын кудуретинен качып кутулуу.
• سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ (саа ма яхкумун): «Алардын чыгарган өкүмү кандай жаман!» — алардын ой жүгүртүүсү жана чечими ыплас деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта күнөө иштерди кылып жүргөн адамдардын, анын ичинде Аллахка шерик кошуучулардын жана башка күнөөлөргө баткандардын жаңылыш оюн ашкерелейт. Алар өздөрүнүн жаман иштери менен Аллахтан кутулуп, Анын азабынан качып кетип, колго түшпөй калам деп ойлошобу? Бул алардын эң чоң жаңылышы. Чындыгында алар Аллахты алсырата албайт, Анын кудуретинен эч качан качып кутула алышпайт. Эгер алар каапырлык жана күнөө абалында өлүп калышса, Аллахтын азабынан кутулуу мүмкүн эмес. Алардын бул ой жүгүртүүсү жана өздөрүнө чыгарган өкүмү абдан жаман, анткени ал Аллахтын кудуретин жана адилет сотун танып-билбөөгө негизделген.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын кудурети чексиз: Эч бир адам Аллахтан качып кутула албайт. Кимдир бирөө күнөө кылып, «мени эч ким көрбөйт, жазаланбайм» деп ойлосо, ал өзүн алдайт. Бул аят аркылуу Аллахтын кудуретине баш ийүү жана Андан коркуу керектигин үйрөнөбүз.
• Жаман иштердин акыбети оор: Күнөө иштерди кылуу менен адам өзүнө зыян келтирет. Аллах адилеттүү Сот, эч кимдин жамандыгы жазасыз калбайт. Бул адилеттикке болгон ишенимди бекемдейт.
• Тообо кылууга чакырык: Аят күнөөкөрлөрдү ой жүгүртүүгө чакырат. Эгер алар Аллахтан кутула албасын билишсе, анда эң туура жол — тообо кылып, Аллахка кайтуу. Бул аят ыймандуу адамды жакшылыкка үндөйт жана күнөөдөн кайтарат.
• Исламдын акыйкаттыгы: Бул аят адамдарды акыйкат жолго, Аллахты таанууга жана Анын буйруктарына моюн сунууга чакырат. Ислам — адилеттик жана акыйкат дини. Андагы ар бир өкүм адамдын жакшылыгы үчүн.
• Курандын даанышмандыгы: Куран адамдарды ой жүгүртүүгө, жаңылыш ойлордон арылууга жана туура жолго түшүүгө чакырат. Бул аят аркылуу Курандын адам баласына болгон мээримин жана камкордугун көрөбүз.