عنکبوت سۈرىسى — ئايەت 60

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «وَكَأَيِّن»: «قانچىلىك كۆپ» دېگەن مەنىدە.
• «دَابَّةٍ»: يەر يۈزىدە مېڭىپ يۈرۈيدىغان ھەر قانداق جانلىق.
• «لَا تَحْمِلُ رِزْقَهَا»: ئۆز رىزقىنى كۆتۈرەلمەيدۇ، يەنى ئەتىسىگە ئوزۇق ساقلىيالمايدۇ ۋە توپلىيالمايدۇ.
• «السَّمِيعُ»: ھەممە ئاۋازنى ئاڭلاپ تۇرغۇچى.
• «الْعَلِيمُ»: ھەممە ئىشنى، كۆڭۈللەردىكى نىيەتلەرنىمۇ بىلىپ تۇرغۇچى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىنسانلارغا ئىبرەتلىك بىر ھەقىقەتنى ئېيتىپ بېرىدۇ: يەر يۈزىدە قانچىلىك كۆپ جانلىقلار باركى، ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئەتىسىگە يېيىشى ئۈچۈن رىزىق توپلىيالمايدۇ، ساقلىيالمايدۇ، ھەتتا ئۆز رىزقىنى كۆتۈرۈشكە قۇدرىتى يەتمەيدۇ. ئەمما ئاللاھ تائالا ئۇلارنىمۇ، سىلەرنىمۇ رىزىقلاندۇرۇپ تۇرىدۇ. شۇڭا ئاللاھ يولىدا ھىجرەت قىلىش ياكى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئادا قىلىش ئۈچۈن «رىزقىمىز كېسىلىپ قالارمۇ» دەپ قورقۇش ھەرگىز توغرا ئەمەس. چۈنكى ئاجىز جانلىقلارنىڭمۇ رىزقىنى كاپالەتكە ئالغان ئاللاھ، سىلەرنىڭ رىزقىڭلارنىمۇ كاپالەتكە ئالغان. ئۇ سىلەرنىڭ دەۋاللىرىڭلارنى ئاڭلاپ تۇرىدۇ، كۆڭۈللىرىڭلاردىكى نىيەت ۋە ئەمەللىرىڭلارنى بىلىپ تۇرىدۇ؛ ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ ۋە ھەر بىرىڭلارغا ئەمەلىڭلارغا قاراپ مۇكاپات ياكى جازا بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، رىزق ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئاللاھقا بولغان ئىمان ۋە ئىتائەت ئۈچۈن تىرىشىش كېرەك. ئاللاھنىڭ رىزق بېرىش قۇدرىتىنى ھەر كۈنى كۆز ئالدىمىزدا ئۇچرايدىغان قۇشلار، ھاشاراتلار ۋە باشقا جانلىقلارنىڭ ھالىتىدىن ئىبرەت ئېلىشىمىز لازىم. ئۇلار ھېچقانداق ئامبار ياكى زىرائەتسىز ياشاپ، ھەر كۈنى رىزقىنى تاپىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتىنىڭ كەڭلىكىنى ۋە ھېكمىتىنىڭ چوڭقۇرلۇقىنى كۆرسىتىدۇ. شۇڭا بىز مۇئمىنلەر ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئادا قىلىشتا ھېچقانداق كەمچىلىك قىلماسلىقىمىز، دۇنياۋى قورقۇنچلار بىزنى ھەق يولىدىن چەكلەمسلىكى كېرەك. ئاللاھ ھەممىنى ئاڭلاپ، ھەممىنى بىلىپ تۇرىدۇ؛ ئۇنىڭغا يۆلەنگەن كىشى ھەرگىز زىيان تارتمايدۇ.