سوره آل عمران — آيت 114

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• يُؤْمِنُونَ: ايمان آڻيندا آهن، يقين رکندا آهن.
• الْيَوْمِ الْآخِرِ: قيامت جي ڏينهن کي، جنهن ۾ حساب ۽ جزا ملندي.
• يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ: چڱن ڪمن جو حڪم ڏيندا آهن ۽ انهن ڏانهن سڏيندا آهن.
• يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ: برن ڪمن کان روڪيندا آهن ۽ منع ڪندا آهن.
• يُسَارِعُونَ: تڪڙ ڪندا آهن، جلدي ڪندا آهن.
• الْخَيْرَاتِ: نيڪيون، چڱايون.
• الصَّالِحِينَ: نيڪ ۽ صالح ماڻهو، جن جا عمل ۽ نيتون درست هجن.

2) تفسير:

هي آيت انهن مؤمنن جي ساراهه ۾ نازل ٿي آهي، جيڪي رڳو دعويٰ تي قناعت نه ڪن، پر پنهنجي ايمان کي عمل سان سچو ثابت ڪن ٿا. اهي الله تي پڪو يقين رکن ٿا ۽ قيامت جي ڏينهن تي به مڪمل ايمان رکن ٿا، جنهن ڪري انهن جي دلين ۾ نيڪي جي چاهه ۽ برائي کان نفرت پيدا ٿئي ٿي.

اهي ماڻهن کي چڱن ڪمن ڏانهن سڏين ٿا ۽ برن ڪمن کان روڪين ٿا. ”معروف“ يعني اهو ڪم جيڪو عقل ۽ شريعت ٻئي چڱو سمجهن، ۽ ”منڪر“ يعني اهو ڪم جيڪو عقل يا شريعت برو سمجهي. اهي نيڪيءَ جي ڪمن ۾ جلدي ڪن ٿا، جڏهن به ڪنهن چڱي ڪم ڏانهن سڏيو وڃي ٿو ته پهريان ئي اڳيان وڌي وڃن ٿا، ۽ عبادتن جا موقعا ضايع نه ٿا ڪن.

اهڙا ماڻهو الله وٽ صالحن ۾ شمار ٿين ٿا، يعني انهن جون نيتون به پاڪ آهن ۽ عمل به درست آهن. اهي دنيا ۾ به چڱائيءَ جو مثال آهن ۽ آخرت ۾ به ڪاميابي ماڻيندا.

3) فائدا ۽ سبق:

• ايمان رڳو زبان جو اقرار نه آهي، پر دل جو يقين ۽ عمل جي پابندي آهي.
• چڱن ڪمن جو حڪم ڏيڻ ۽ برن ڪمن کان روڪڻ هڪ مؤمن جي اهم ذميواري آهي.
• نيڪيءَ ۾ جلدي ڪرڻ ۽ عبادتن جا موقعا غنيمت سمجهڻ الله کي پسند آهي.
• جيڪو شخص ايمان، نيڪ عمل، ۽ امر بالمعروف ۽ نہي عن المنڪر جهڙا ڪم ڪري ٿو، اهو الله جي صالح ٻانهن ۾ شامل ٿئي ٿو.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان پنهنجي زندگيءَ ۾ نيڪيءَ جي ڪمن کي فروغ ڏيون، برائيءَ کان بچون، ۽ دين جي خدمت ۾ اڳيان رهون، ته جيئن اسان به صالحن ۾ شمار ٿيون.