સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 137

શબ્દોની સમજૂતી:

• خَلَتْ: પસાર થઈ ગયું, વીતી ગયું.
• سُنَنٌ: (સુનન) એ સુન્નતનું બહુવચન છે, અર્થાત્ ઈશ્વરની નિયમિત રીતો, કાયદાઓ અને પદ્ધતિઓ.
• فَسِيرُوا: તો તમે પૃથ્વી પર ચાલો-ફરો.
• عَاقِبَةُ: અંતિમ પરિણામ, અંજામ.
• الْمُكَذِّبِينَ: જેઓ જૂઠું ઠેરવે છે, નકારનારાઓ.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં મુમિનોને ઉહુદના યુદ્ધમાં પડેલી તકલીફો પર દિલાસો આપે છે અને શીખ આપે છે કે તમારા પહેલાં પણ ઘણી કોમો અને ઉમ્મતો પસાર થઈ ગઈ છે, જેમના વિશે અલ્લાહની ચાલ અને નિયમો લાગુ પડ્યા હતા. જ્યારે પણ સત્યને નકારનારાઓ અને જૂઠું ઠેરવનારાઓ આવ્યા, ત્યારે અલ્લાહની સુન્નત અનુસાર તેમનો અંત વિનાશ અને બરબાદી હતો, જ્યારે ઈમાનવાળાઓને અંતિમ વિજય મળ્યો.

તેથી અલ્લાહ કહે છે: તમે પૃથ્વી પર ચાલો-ફરો અને ધ્યાનથી જુઓ કે જેઓ અલ્લાહના રસૂલોને જૂઠા ઠેરવતા હતા, તેમનું અંતિમ પરિણામ શું થયું? તેમના ઘર ઉજ્જડ થઈ ગયા, તેમની સત્તા નષ્ટ થઈ ગઈ, અને તેમનો નામોનિશાન મિટાઈ ગયો. આ બધું એક ઈબરત (શીખ) છે, જેથી મુમિનો હિંમત ન હારે અને જાણે કે અલ્લાહની મદદ અને વિજય ઈમાનવાળાઓ માટે જ છે, પછી ભલે તેમને કેટલીક કડવી પરીક્ષાઓમાંથી પસાર થવું પડે.

આ આયત ઉહુદના યુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિમાં ઉતરી છે, જ્યારે મુસલમાનોને ભારે નુકસાન થયું હતું. અલ્લાહ તેમને યાદ કરાવે છે કે આ પ્રકારની પરીક્ષાઓ પહેલાંની ઉમ્મતો પર પણ આવી હતી, પરંતુ અંતે વિજય હંમેશા સત્યના પક્ષમાં જ રહ્યો છે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ઈતિહાસમાંથી શીખ: અલ્લાહ આપણને ઇતિહાસ પર ધ્યાન આપવા અને જૂની કોમોના અંતિમ પરિણામોમાંથી શીખ લેવા પ્રોત્સાહિત કરે છે, જેથી આપણે તેમની ભૂલો ન કરીએ.
2. અલ્લાહની સુન્નત (નિયમ) અટળ છે: જે કોમ સત્યને નકારે છે અને જૂઠું ઠેરવે છે, તેનો અંત વિનાશ છે, અને જે ઈમાન લાવે છે તેને અંતિમ વિજય મળે છે — આ અલ્લાહનો અટળ નિયમ છે.
3. મુશ્કેલી પછી સરળતા: મુમિનોને પરીક્ષાઓ અને તકલીફોનો સામનો કરવો પડે છે, પરંતુ તે દુઃખ નિરાશાનું કારણ નથી, બલ્કે તે ઈમાનની પરીક્ષા છે અને અંતે વિજયની ખુશખબરી છે.
4. ઈમાનમાં દૃઢતા: આ આયત મુમિનોને હિંમત આપે છે કે તમે એકલા નથી, પહેલાં પણ ઈમાનવાળાઓને પરીક્ષાઓમાંથી પસાર થવું પડ્યું છે, અને તેમનો અં