સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 149

શબ્દોની સમજૂતી:

• يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا: હે ઈમાન લાવનારાઓ! હે તે લોકો જેઓએ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ પર વિશ્વાસ કર્યો.
• إِن تُطِيعُوا: જો તમે આજ્ઞાપાલન કરશો, અનુસરણ કરશો.
• الَّذِينَ كَفَرُوا: તે લોકો જેઓએ કુફ્ર કર્યું (ઈન્કાર કર્યો), એટલે કે યહૂદી, ખ્રિસ્તી, મુનાફિક અને મુશરિક લોકો.
• يَرُدُّوكُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ: તેઓ તમને તમારી એડીઓ પર પાછા ફેરવી દેશે, એટલે કે તમને ઈમાનથી ફરીને કુફ્ર તરફ પાછા લઈ જશે.
• فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِينَ: તો તમે ખોટમાં પડેલા બની જશો, નુકસાન ઉઠાવનારા થઈ જશો.

આયતની તફસીર:

હે ઈમાનવાળાઓ! જો તમે કાફિરોની વાત માનશો અને તેઓ જે કહે તે પ્રમાણે ચાલશો — પછી તેઓ યહૂદી હોય, ખ્રિસ્તી હોય, મુશરિક હોય કે મુનાફિક — તો તેઓ તમને તમારા ઈમાનથી ડગમગાવી દેશે અને પાછા કુફ્ર તરફ લઈ જશે. તમે હકના માર્ગ પરથી ભટકી જશો અને દીનમાંથી ફરી જશો. આ રીતે તમે દુનિયા અને આખિરત બંનેમાં ખોટમાં પડેલા થઈ જશો. ધ્યાન રાખો કે ઈમાન એ સૌથી મોટો નફો છે અને કુફ્ર એ સૌથી મોટી ખોટ છે. જો તમે ઈમાન છોડીને કુફ્ર તરફ પાછા ફર્યા, તો તમે નફાને બદલે ખોટ પસંદ કરી લીધી.

આ આયત એ ચેતવણી છે કે મુસલમાનોએ કાફિરોની ધાર્મિક બાબતોમાં કે તેમની સલાહમાં આંધળું અનુસરણ ન કરવું જોઈએ, કારણ કે તેઓ હંમેશા હકથી દૂર લઈ જવાનો પ્રયત્ન કરે છે. ઉહુદના યુદ્ધમાં જ્યારે મુસલમાનોને નુકસાન થયું, ત્યારે મુનાફિકોએ કહેવા લાગ્યા કે "તમારા ભાઈઓ પાસે પાછા જાઓ અને તેમના દીનમાં દાખલ થઈ જાઓ." આ આયત એ સમયે ઉતરી કે આવી વાતો કદાપિ ન માનવી.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. ઈમાનની હિફાઝતની તાકીદ: આ આયત મુસલમાનોને શીખવે છે કે ઈમાન એ સૌથી કીમતી દોલત છે, જેને કાફિરોની વાતોમાં આવીને ગુમાવવું ન જોઈએ.
2. ખોટા લોકોની સલાહથી બચવું: જેઓ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ પર ઈમાન નથી ધરાવતા, તેમની ધાર્મિક સલાહ કે માર્ગદર્શન પર આંધળું ભરોસો ન કરવો.
3. નફા-નુકસાનની સમજ: સાચો નફો ઈમાનમાં છે અને સાચી ખોટ કુફ્રમાં છે. આ સમજ આપણને હક પર ડટેલા રહેવા પ્રેરે છે.
4. અલ્લાહની રહેમત: અલ્લાહ તઆલા આવી આયતો દ્વારા પોતાના બંદાઓને પહેલેથી ચેતવે છે, જેથી તેઓ ભૂલ ન કરે. આ અલ્લાહની મોટી મહેરબાની છે.
5. ઈસ્લામની સુંદરતા: ઈસ્લામ