سوره آل عمران — آيت 190

1) ڪلمات جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• خَلْقِ: پيدا ڪرڻ، وجود ۾ آڻڻ.
• السَّمَاوَاتِ: آسمانن کي (جمع).
• الْأَرْضِ: زمين کي.
• وَاخْتِلَافِ: ۽ بدلجڻ، مٽجڻ، گھٽ وڌ ٿيڻ.
• اللَّيْلِ: رات.
• وَالنَّهَارِ: ۽ ڏينهن.
• لَآيَاتٍ: يقيناً نشانيون، دليل ۽ ثابت.
• لِّأُولِي الْأَلْبَابِ: عقلمندن لاءِ، ڌيان ڏيڻ وارن لاءِ.

2) آيت جي تفسير:

بيشڪ آسمانن ۽ زمين جي پيدا ڪرڻ ۾، جيڪي اڳي ڪنهن نموني کان سواءِ وجود ۾ آيا، ۽ رات ۽ ڏينهن جي هڪ ٻئي پٺيان اچڻ ۽ انهن جي ڊيگھ ۽ گھٽتائي ۾ تبديليءَ ۾، يقيناً انهن لاءِ وڏيون نشانيون ۽ دليل آهن جيڪي صحيح عقل رکندڙ آهن. هيءَ ساري ڪائنات ۽ ان جو نظام ان ڳالهه جي واضح دليل آهي ته ان جو خالق هڪ آهي، جيڪو اڪيلو عبادت جو حقدار آهي. عقلمند ماڻهو انهن نشانين تي غور ڪري پنهنجي خالق کي سڃاڻن ٿا ۽ ان جي وحدانيت تي ايمان آڻين ٿا.

3) استنباط ۽ فائدا:

• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسان جي چوڌاري هر شيءِ الله جي قدرت جي نشاني آهي، اسان کي گهرجي ته اکيون کولي ۽ عقل استعمال ڪري انهن تي غور ڪريون.
• آسمانن ۽ زمين جي تخليق، رات ۽ ڏينهن جي اچڻ وڃڻ ۾ اهڙي حڪمت ۽ نظام آهي جو انسان حيران ٿي وڃي ٿو، اهو ئي نظام اسان کي الله جي وجود ۽ ان جي وحدانيت جو يقين ڏياري ٿو.
• اسلام ۽ قرآن مجيد اسان کي دعوت ڏئي ٿو ته اسان علم ۽ عقل کان ڪم وٺون، ڇاڪاڻ ته قرآن انهن ماڻهن کي مخاطب ڪري ٿو جيڪي سوچيندا ۽ سمجهندا آهن.
• جيڪو شخص انهن نشانين تي غور ڪندو، ان جو ايمان وڌندو ۽ ان جي دل ۾ الله جي عظمت ۽ محبت پيدا ٿيندي، ۽ اهو ئي اسلام جي حقيقي خوبصورتي آهي.