آل عمران سۈرىسى — ئايەت 197

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• مَتَاعٌ: پايدىلىنىدىغان نەرسە، بەھرىمەن بولىدىغان نەرسە.
• قَلِيلٌ: ئاز، ئازغىنا.
• مَأْوَاهُمْ: ئۇلارنىڭ بارىدىغان جايى، پاناھلىنىدىغان جايى.
• جَهَنَّمُ: دوزاخ.
• الْمِهَادُ: تۆشەك، ياتاق.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

بۇ ئايەت ئىمانسىز كىشىلەرنىڭ دۇنيادىكى ھالەتلىرى ۋە ئاخىرەتتىكى ئاقىۋىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار دۇنيادا ئېرىشكەن بايلىق، دەرىجە ۋە لەززەتلەر پەقەت ئازغىنا ۋاقىتلىق بەھرىمەن بولۇشتىن ئىبارەت، ئۇنىڭدا ھەقىقىي داۋاملىشىش يوق. ئۇلار بۇ ئۆتكۈنچى ھاياتنى پۈتۈنلەي مەقسەت قىلىپ، ئاخىرەتنى ئۇنتۇپ قالغان. ئەمما ئۇلارنىڭ ئاخىرقى بارىدىغان جايى ۋە پاناھلىنىدىغان مەنزىلى دوزاخ بولىدۇ. دوزاخ ئۇلار ئۈچۈن نەقەدەر يامان تۆشەك ۋە ياتاقتۇر! بۇ ئايەت ئىمانسىز كىشىلەرنىڭ دۇنيادىكى ئازغىنا مەنپەئەتكە ئالدانىپ، ئەبەدىي ئازابلىنىدىغان جايغا چۈشۈپ قېلىشىنىڭ قانچىلىك ئېچىنىشلىق ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• بۇ ئايەت بىزگە دۇنيا ھاياتىنىڭ پەقەت ئازغىنا ۋاقىتلىق بەھرىمەن بولۇشتىن ئىبارەت ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭغا ئالدانىپ ئاخىرەتنى ئۇنتۇپ قالماسلىق كېرەكلىكىنى ئۆگىتىدۇ.
• ئىنساننىڭ ھەقىقىي مەقسىتى پەقەت دۇنيا لەززەتلىرى ئەمەس، بەلكى ئاخىرەت سائادىتىدۇر. بۇ ئايەت بىزنى ئاخىرەت ئۈچۈن ياخشى ئەمەللەر قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنساننى دۇنيانى پۈتۈنلەي تەرك قىلىشقا بۇيرۇمايدۇ، بەلكى دۇنيانى ئاخىرەت ئۈچۈن ۋاسىتە قىلىپ، توغرا يولدا يۈرۈشكە يېتەكلەيدۇ. بۇ ئايەت ئارقىلىق ئىسلامنىڭ ھەقىقىي تەڭپۇڭلۇق دىنى ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋالغىلى بولىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ئىمانسىز كىشىلەرنىڭ ئاقىۋىتىنى ئېنىق بايان قىلىپ، بىزنى ئۇلارنىڭ يولىدىن ساقلىنىشقا ۋە ئۆزىمىزنى دوزاخ ئازابىدىن قۇتقۇزۇشقا چاقىرىدۇ. بۇ ئايەت ئىسلامغا بولغان مۇھەببەتنى ۋە قۇرئانغا بولغان قىزىقىشنى ئاشۇرىدۇ، چۈنكى ئۇ بىزنى ھەقىقەت ۋە ئەبەدىي بەختكە يېتەكلەيدۇ.