سوره آل عمران — آیه 197

معانی کلمات:

• مَتَاعٌ: بهره‌مندی و کالای ناچیز دنیا.
• مَأْوَاهُمْ: جایگاه و بازگشتگاه آنان.
• مِهَاد: بستر و آرامشگاه.

تفسیر آیه:

این آیه ادامه‌ی سخن درباره‌ی کسانی است که به کفر و گناه دل خوش کرده‌اند و گمان می‌کنند که در دنیا بهره‌ی فراوانی برده‌اند. خداوند می‌فرماید: این بهره‌مندی آنان در دنیا، متاعی اندک و ناپایدار است؛ مانند کالایی بی‌ارزش که به زودی از بین می‌رود و دوامی ندارد. پس از پایان این زندگی زودگذر، سرانجام و جایگاه همیشگی آنان در روز قیامت، دوزخ است؛ آتشی سوزان که آن را برایشان آماده کرده‌اند. سپس خداوند با تعبیری هشداردهنده می‌فرماید: چه بد بستری است آن آتش برای آرامش و خوابشان! آنان در آنجا نه آرامشی خواهند یافت و نه رهایی، و این جایگاه، سزاوار کردارشان است.

فواید و پیام‌های آیه:

• دنیا با همه‌ی جاذبه‌هایش، در برابر آخرت، ناچیز و زودگذر است؛ پس نباید فریب لذت‌های زودگذر آن را خورد و از هدف اصلی که رضایت خداوند و رستگاری اخروی است، غافل شد.
• این آیه هشدار می‌دهد که عاقبت کفر و سرکشی، عذاب جاودان است؛ بنابراین انسان خردمند باید پیش از فرا رسیدن مرگ، به اصلاح خود بپردازد و از گناهان دوری کند.
• یادآوری جهنم و عاقبت بد گناهکاران، انگیزه‌ای است برای تقوا و پرهیزکاری، و نشان می‌دهد که عدالت الهی اقتضا می‌کند هر کس نتیجه‌ی کردار خود را ببیند.
• این آیه مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت ایمان و هدایت دعوت می‌کند و آنان را به پایداری در راه حق و دوری از فریب دنیا ترغیب می‌نماید.