سوره روم — آیه 25

### معانی واژگان

• تَقُومَ: برپا بودن، استوار ماندن، برقرار بودن.
• بِأَمْرِهِ: به فرمان و ارادهٔ خداوند.
• دَعْوَةً: یک بار دعوت کردن، فراخواندن.
• مِنَ الْأَرْضِ: از زمین، یعنی از دل قبرها.
• تَخْرُجُونَ: بیرون میآیید، از قبرها سر برمیآورید.

### تفسیر آیه

از نشانههای قدرت و یگانگی خداوند این است که آسمان و زمین به فرمان او برپا و استوار ماندهاند؛ بدون هیچ ستونی، آسمان فرو نمیافتد و زمین نمیلرزد و فرو نمیریزد. این پایداری شگفتانگیز، خود گواه بر آن است که خدایی حکیم و قادر، این جهان را نگه داشته است.

سپس خداوند به نشانهٔ دیگری از قدرت خود اشاره میکند: هنگامی که اراده کند، یک بار دعوت و فرمانی از دل زمین (قبرها) صادر میکند و تمام مردگان بیدرنگ و بدون هیچ تأخیری از قبرها بیرون میآیند و برای حساب و جزا حاضر میشوند. همانگونه که آفرینش نخستین با یک فرمان بود، زنده کردن دوباره نیز با یک دعوت و فرمان الهی انجام میگیرد.

### فواید و پیامهای آیه

1. پایداری جهان، نشانهٔ حضور دائمی خداوند است: هر صبح که آسمان را برپا و زمین را استوار میبینیم، باید به یاد آوریم که این نظم و پایداری، لحظهبهلحظه به فرمان خداوند ادامه دارد و او هیچگاه از تدبیر جهان غافل نیست.
2. ایمان به معاد، آسانترین کار برای خداوند است: خدایی که با یک فرمان، آسمان و زمین را نگه داشته، بدون شک میتواند با یک دعوت، همهٔ مردگان را زنده کند. این آیه، دل مؤمنان را مطمئن میسازد که رستاخیز حتمی و نزدیک است.
3. زندگی دنیا، مقدمهای برای زندگی جاودان است: همانگونه که ما اکنون در این جهان به فرمان خدا زندگی میکنیم، روزی نیز به فرمان او از زمین بیرون میآییم و به حیات ابدی میرسیم. پس باید زندگی خود را برای آن روز بزرگ آماده کنیم.
4. امید و انگیزه برای نیکوکاری: وقتی بدانیم که با یک دعوت الهی، دوباره زنده میشویم و اعمال ما دیده میشود، انگیزهمان برای انجام کارهای نیک و پرهیز از گناه بیشتر میشود و به عدالت خداوند امیدوار میگردیم.