Ар-Рум сүрөсү — Аят 37

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَبْسُطُ (ябсуту): кеңейтет, мол кылат.
• الرِّزْق (ар-ризк): ырыскы, насип.
• يَقْدِرُ (якдиру): тартайтат, азайтат.
• آيَاتٍ (аятин): белгилер, далилдер, ыбраттар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала адамдарга кайрылып: «Алар Аллах ырыскыны Өзү каалаган адамга кеңири берип, каалаган адамга тар кылып берерин көрбөдүбү?» — деп сурайт. Башкача айтканда, Аллах кимдир бирөөгө байлыкты мол берип, кимдир бирөөгө аз берип, аларды сынайт. Байлык берүү менен адам шүгүр кылабы же каапырлык кылабы — ушуну сынайт. Ал эми ырыскыны тар кылуу менен адам сабыр кылабы же нааразы болобу — ушуну сынайт. Бул — Аллахтын өзгөчө сыноо жана сынак ыкмасы. Аллах ырыскыны кеңейтүү жана тартуу аркылуу адамдарга Өзүнүн кудуретин, даанышмандыгын жана ырайымын көрсөтөт. Чындыгында бул иштерде — ырыскынын мол болушунда да, тар болушунда да — ыйман келтирген адамдар үчүн чоң белгилер, далилдер жана ыбраттар бар. Анткени ыймандуу адам ырыскынын мол болушун Аллахтын жакшылыгы деп билип шүгүр кылат, тар болушун Аллахтын сыноосу деп билип сабыр кылат. Ал эми ыймансыз адам бул белгилерден ыбрат албайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын кудуретин таануу: Ырыскыны кеңейтүү да, тартуу да Аллахтын колунда экенин билүү — бул ыймандын негиздеринин бири. Бул адамды Аллахка болгон ишенимин бекемдейт.
• Шүгүр жана сабыр: Байлык келгенде шүгүр кылуу, жоктук келгенде сабыр кылуу — ыймандуу адамдын эң мыкты сапаттарынан. Бул эки сапат адамды рухий жактан бийик көтөрөт.
• Аллахтын даанышмандыгы: Аллах эмнеге бирөөгө байлык, эмнеге бирөөгө жакырлык берерин Өзү жакшы билет. Бул — Анын сыноосу жана даанышмандыгы. Бул түшүнүк адамды Аллахтын чечимдерине ыраазы болууга үйрөтөт.
• Ыймандын баалуулугу: Аятта «ыйман келтирген адамдар үчүн белгилер бар» деп айтылган. Демек, бул белгилерди көрө билүү жана андан ыбрат алуу — ыймандуу адамдарга гана насип болот. Бул ыймандын канчалык баалуу экенин көрсөтөт.
• Исламга чакыруу: Бул аят адамды Аллахтын берген ырыскысына ыраазы болууга, Ага шүгүр кылууга жана сабыр кылууга чакырат. Бул — Ислам дининин негизги принциптеринин бири. Ошондуктан бул аят аркылуу адам Исламдын рухий байлыгын, анын адам жанын тынчтандыруучу жана бактылуу кылуучу таалимдерин түшүнө алат.