Ар-Рум сүрөсү — Аят 40

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• خَلَقَكُمْ: силерди жаратты.
• رَزَقَكُمْ: силерге ырыскы берди.
• يُمِيتُكُمْ: силерди өлтүрөт.
• يُحْيِيكُمْ: силерди кайра тирилтет.
• شُرَكَائِكُم: силердин шериктериңер (мына силер кудай деп эсептеген нерселериңер).
• سُبْحَانَهُ: Ал (Аллах) аруу жана ыйык.
• وَتَعَالَىٰ: жана бийик.
• عَمَّا يُشْرِكُونَ: алардын шерик кошуп жаткан нерселеринен.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала өзүнүн жалгыздыгын жана кудуретин ачык көрсөтүп айтат: силерди жоктон бар кылган, анан силерге жашоо учурунда түрдүү ырыскыларды берген, анан белгиленген убакыт келгенде өлтүрө турган, акырында кыямат күнү эсеп-кысап үчүн кайра тирилте турган — ушунун баарын жалгыз Аллах кылат. Эми ойлонуп көрүңөр: силер Аллахтан башка кудай деп эсептеп, ага шерик кылган нерселериңер ушул иштердин бирин да кыла алабы? Жок, албетте, кыла алышпайт. Анткени алар өздөрү да жаралган, алсыз жана бейталап нерселер. Ошондуктан Аллах алардын шерик кошуу сөздөрүнөн жана ишенимдеринен аруу жана бийик. Ал эч кимге муктаж эмес, ал эми баары Ага муктаж.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамга өзүнүн жаратылышын, ырыскысын, өлүмүн жана кайра тирилишин ойлонууга чакырат. Ушул нерселердин баары Аллахтын колунда экенин түшүнгөн адам Ага ыклас менен ибадат кылат.
• Аллахтан башка нерселерге (буттарга, адамдарга, күч-кубатка) таянуунун пайдасыз экенин көрсөтөт. Алар эч нерсе жарата албайт, ырыскы бере албайт, өлтүрө да, тирилте да албайт.
• Ислам дини адамды акыл-эсин иштетип, чындыкты өзү табууга үндөйт. Бул аятта Аллах адамдарга суроо берип, аларды ой жүгүртүүгө чакырат.
• Аллахтын ысымдары менен сыпаттарын таанууга жардам берет: Аллах Жаратуучу, Ырыскы Берүүчү, Өлтүрүүчү жана Тирилтүүчү.
• Бул дүйнөнүн убактылуу экенин, акыреттин чындыгын эскертет. Ошондуктан адам бул дүйнөгө берилип кетип, акыретти унутпашы керек.
• Ислам дини таза монотеизмге (тавхид) негизделгенин дагы бир жолу бекемдейт. Аллах жалгыз, Ага шерик кошуу адашуунун эң чоң түрү.