Rum surasi — Oyat 40

Kalimalarning ma'nolari:

• Yumitukum – sizlarni o‘ldiradi, jonlaringizni oladi.
• Yuhyikum – qayta tiriltiradi, jon beradi.
• Subhanahu – U zot har qanday nuqsondan pokdir.
• Ta'ala – U zot ulug‘dir, yuksakdir.

Tafsir:

Alloh taolo o‘zi haqida xabar berib, bandalariga marhamatini eslatadi: “Alloh – sizlarni yo‘qdan bor qilib yaratgan Zotdir. So‘ngra sizlarga rizq berdi, ya’ni tiriklik uchun zarur bo‘lgan oziq-ovqat, ichimlik, kiyim-kechak va boshqa ne’matlarni ato etdi. Keyin esa, ajallaringiz yetganda, sizlarni o‘ldiradi. So‘ngra qiyomat kunida hisob-kitob va jazo uchun sizlarni qabrlaridan tiriltirib chiqaradi. Ey mushriklar! Sizlar Allohga sherik qilib ibodat qilayotgan o‘sha butlar, sanamlar yoki boshqa narsalar ichidan sizlarni yaratadigan, rizqlantiradigan, o‘ldiradigan va qayta tiriltiradigan biror zot bormi? Albatta, yo‘q! Ular bunga qodir emaslar. Alloh taolo ularning bu kabi da’volaridan pok va oliydir. U zot mushriklarning Unga sherik keltirishlaridan mutlaqo benihoyat yuksakdir.”

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni o‘z yaratilishini va hayotining bosqichlarini chuqur o‘ylashga undaydi: yaratilish, rizqlanish, o‘lim va qayta tirilish – bularning barchasi faqat Allohning qo‘lidadir. Bu haqiqat inson qalbini Yaratganga bo‘lgan muhabbat va ehtirom bilan to‘ldiradi.
• Inson o‘z hayotida har bir ne’mat – rizq, salomatlik, hayot – Allohning inoyati ekanini anglab, Unga shukr qilishga va Ungagina ibodat qilishga intiladi.
• Ushbu oyat insonni shirkdan (Allohga sherik keltirishdan) qaytaradi va tavhidga (yakkayu yagona Allohga ishonishga) chorlaydi. Chunki hech bir but yoki mavjudot bu ulug‘ ishlarga qodir emas.
• O‘lim va qayta tirilish haqidagi eslatma insonni bu dunyo hayoti o‘tkinchi ekanini, asl hayot oxiratda ekanini yodga soladi va uni yaxshi amallar qilishga, gunohlardan saqlanishga undaydi.